صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) ( مترجم : محسن بيدارفر )
54
كسر أصنام الجاهلية ( عرفان و عارف نمايان ) ( فارسى )
اينها درنيافتهاند كه علم صفت سرور پيامبران و برترين عمل اوصياست ، و بدون شك بخش بزرگى از صفات مؤمنين را تشكيل مىدهد ، و ميوهايست كه از مجاهدتهاى تقوا پيشهگان به بار آمده است و نتيجهى رياضتهاى عبادتگران است . و جهل و گمراهى ، زمانى كه همراه عناد و اصرار و رياستطلبى باشد ، از زهرهاى كشنده و خبائث دوركننده از قرب خداوند تعالى است كه دارندهى خود را در سلك شياطين كشد ؛ و از درهائى است كه به آتش فروزان خداوندى باز مىشود ، آتشى كه در سينهها شعله زند ؛ همچنانكه معارف و خويهاى نيكو و آداب پسنديده درهائى بازشده به نعمتهاى بهشت و جوار خداى رحمانند . پس جهل و اصرار و برترىجوئى و استكبار و ديگر باورهاى پست و فكرهاى فاسد آتشهائيند كه در نفوس باوردارندگانشان شعله مىكشند و در قلبهاى آنان فروزانند و تا روز موعود دردزا و تا اجل مشخص عذابگر اويند و در آن روز نيز وى را به سرازيرى دوزخ افكنند . و خويهاى ناپسند امراض نفوس و بيمارىهاى قلبهايند ، چراكه چون بيماريى بر زندگى جاويدان عارض مىشوند ، و كجا توان چنين مرضى را با امراضى كه جز زندگى بدن را از بين نمىبرد قابل مقايسه دانست . و وقتى لازم مىبينيم براى تنظيم روشهاى معالجه و حفظ تندرستى و دفع بيماريها توجه پزشكان بدنى شدت گيرد - درصورتىكه آنچه در نتيجهى اين بيمارى از دست مىرود جز زندگى فانى نمىباشد - پس لازمتر است توجه طبيبان نفوس كه انبياء و اولياء - عليهم السلام - اند براى ضبط روشهاى علاج امراض نفوس شدت بيشترى پذيرد . و بزرگترين مرض نفوس نادانى است ، خصوصا اگر جاگير شده باشد كه زندگى جاويدان را سخت به خطر افكند . يادگيرى و پىجوئى اين روشها براى هر عاقلى واجب عينى است . و مبتلايان بدين بيمارى نفس آزار و قلب افشار را بيشتر كسانى تشكيل مىدهند كه ياد خدا را واگذارده به غير خدا سرگرم گشتهاند ، و از شناخت خداوند و چگونگى صفات و افعال او و اينكه چگونه وجود را بر بهترين نظام و محكمترين