فكرى كافى براى بدست آوردن مبادى و مقدمات يقينى باشد ؛ درين هنگام است كه صور اشياء روحانى در آينه‌ى ذاتش ديده شوند . ليكن درصورتىكه گوهرش صاف نبوده و در اثر شهوات ناپاك گشته و بدانچه عوام الناسش نيكو شمارند وابسته شده و آن عادات را پذيرفته و از كسب علوم حقيقى و يقينيات و كشفيات روگردان باشد ، بدون شك چيزى از صور حقيقيه در آن ديده نشود ، مگر صورتها و عقايد پوچى كه از قبيل اضغاث احلامند . و بر طرف كردن اين موانع جز در زمانهاى دراز و روز و شبهاى فراوان امكان نپذيرد ، البته باوجود هشيارى و تيزبينى و آمادگى وسائل و داشتن استادى مهربان و خداشناس و متخصص در عرفان عملى و نظرى . و كجا آن‌كس را كه همه‌ى توجهش بدنياست چنين چيزى دست دهد ؟ ! و به همان‌سان كه آخرت بر دنياگرايان حرام است ، دستيابى به معارف نيز بر كسى كه بيشترين همت او صرف جلب توجه خلق مىشود ، حرام باشد و تازه با اخلاص نيتها و رفع فسادها و دفع موانع داخلى و خارجى نيز علوم و معارف جز بوسيله وسائلى كه ياد شد حاصل نگردد ، البته با داشتن خلوتها و رياضتها و غرقه شدن نفس در افكار علمى و كندوكاوهاى ذهنى ؛ كه سنت تغييرناپذير خداوندى برين جارى گشته است و برهان كشفى نيز همين معنى را تأييد مىكند . آرى بندرت اتفاق افتد كه نفسى قدسى و نشاتى نبوى يا ولوى قدم به عرصه‌ى وجود نهد كه ماده‌ى قابل اشتعال او در آستانه‌ى نوردهى است ، يعنى در نفس ناطقه‌ى او كه داراى قوت حدس است نور علم افكنده شده گواين‌كه آتش تعليم بشرى نيز بدان نرسيده است . ادعا اين نيست كه نفوس قدسيه مطالبى را كه بايد كسب شود بدون توجه به مقدمات و مبادى آن دريابند - چه در جاى خود ثابت شده كه علم يقينى به معلول جز از راه علم به علت پيدا نشود - بلكه غرض اين است كه اين كس مقدمات را خيلى بسرعت مىفهمد ، و براى نتيجه‌گيرى نيازى به چينش حدّوسط ندارد ، او غرض را به حدس دريابد و بر خود و مقدماتش به مكاشفه اطلاع حاصل كند .