أبو علي سينا

مقدمهء مصحح 40

ظفرنامه ( فارسى )

خردنامه نوشته شود ( سال 594 ) و حمد اللّه مستوفى اندرزهاى موجود كنونى در ظفرنامه را در كتاب تاريخ گزيده ( 730 ه . ) بياورد « 1 » وجود داشته است ، لكن تعيين قطعى تاريخ تأليف يا ترجمهء اين اندرزها آسان نيست . اگر با مطالعهء دقيق مجموعهء قطعات خردنامه يا كشف نسخه‌اى قديم‌تر از نسخهء موجود آن ، بتوان زمان گردآورى خردنامه و كيفيت آن را معين كرد ؛ شايد مشكل تعيين زمان و تحرير اندرزهاى ظفرنامه آسان گردد . ظفرنامه به صورت كنونى لااقل از قرن هشتم مشهور و معروف و مورد توجه و اقبال بوده است و قرينهء واضح و مؤيد اين امر ، فراوانى نسخه‌هاى آن و نقل آن به تمامى « 2 » در چند كتاب قديم مىباشد . روايت غير مستقيم از ظفرنامه نسبتا معدود است و تنها چند فقره از اندرزهاى آن در كتاب‌ها « 3 » به نظر رسيده و آنها ممكن است از ظفرنامه يا نسخه‌اى از خردنامه يا تأليفى از آن نوع گرفته شده باشند . راجع به نوع ادبى اندرز و رواج آن در ايران و اندرزهاى مشابه با اندرزهاى ظفرنامه در مقدمه و تعليقات خردنامه بحث خواهيم كرد .

--> ( 1 ) . چنان كه گفتيم ، حمد اللّه مستوفى به اين مجموعه ، نام ظفرنامه نداده و اين عنوان را براى تأليف بزرگ منظوم خود اختيار كرده است . ( 2 ) . مانند تاريخ گزيدهء حمد اللّه مستوفى قزوينى و آثار الوزراء عقيلى . ( 3 ) . مانند نصيحة الملوك غزالى و رسالهء صناعيهء مير فندرسكى .