شده » ؛ « 1 » دور از صواب مىنمايد . پندنامك پهلوى و ظفرنامه دو تأليف جدا و مستقل‌اند كه تنها مفاد يك قول « 2 » در آن دو مطابق و دو « 3 » قول « 4 » اندكى نزديك به هم است ، اما پندنامك منظور با آن چه فردوسى در شاهنامه نقل كرده ، چنان كه استاد كريستن سن نوشته است قطعا بستگى دارد ؛ هر چند دانسته نيست كه ترجمهء به كار بردهء فردوسى در چه زمان و به خواست و كوشش چه كس انجام گرفته است . چنان كه پيش از اين ديديم ، دربارهء صاحب مجموعهء گفت و

--> ( 1 ) . عقيدهء استاد در جاى ديگر رساله ، رش : مجلهء مهر ، ص 786 . ( 2 ) . مربوط به كوشش و قضا ( رش : ظفرنامه ، ص 4 س 4 - 5 ) كه در پندنامك به كنش و بخت تعبير شده و با تفصيل بيشتر آمده است ( رش : مجلهء مهر ، سال 1 ، ش 10 ، ص 791 ، بند 56 ) و در شاهنامه به كوشش و بخت ياد شده ( رش : شاهنامهء فردوسى ، چاپ امير بهادرى ، ج 4 ، ص 28 : وزان پس بپرسيد كسرى از وى . . . ) . ( 3 ) . نه « چهار پنج سؤال و جواب » چنان كه در رسالهء استاد كريستن سن آمده است . ( 4 ) . اين قول پندنامك : ( جاى مذكور ؛ ص 792 ) « كه مستمندتر ؟ درويش نابخرد كجرو » با اين گفت و شنود ظفرنامه ، ص 10 س 3 - 4 : « گفتم درين جهان كه بدبخت‌تر ؟ گفت درويش كه تكبر كند » قول پندنامك در شاهنامهء فردوسى ( چاپ امير بهادرى ، ج 4 ، ص 28 ) بدين صورت است : به دو گفت كاندر جهان مستمند * كدامست بدروز و ناسودمند چنين داد پاسخ كه درويش زشت * كه نه كام يابد نه خرم بهشت و ديگر اين سؤال و جواب مذكور در شاهنامه ( ج 4 ص 28 ) : به دو گفت كسرى كه رامش كراست * كه دارد به شادى همى پشت راست چنين داد پاسخ كه آن كو ز بيم * بود ايمن و باشدش زرّ و سيم با فقرهء ذيل در ظفرنامه ( ص 9 ) « . . . گفتم بتر از مرگ چيست ؟ گفت بيم و درويشى . »