احنف در دوران امام على ( ع ) 1 . جنگ جمل : احنف در واقعهء جمل به فرمان امام على ( ع ) از پيوستن به سپاه آن حضرت خوددارى كرد ، زيرا حضور او در جنگ موجب پيوستن چهار هزار نفر از بنى سعد به جبهه دشمن مىشد . « 1 » با اينكه احنف از حضور در جمل منع شده بود ، ولى به شيوه‌هاى مختلف در تقويت سپاه امام مىكوشيد و تبليغات عايشه را براى خونخواهى عثمان و جنگ با امام ( ع ) خنثى مىكرد . « 2 » 2 . جنگ صفين : قبل از آغاز جنگ ، هنگامى كه امام ( ع ) در كوفه به جمع‌آورى نيرو پرداخت ، احنف و عده‌اى ديگر به حضورش شتافتند احنف اظهار داشت : اگر ما نتوانستيم شما را در جمل يارى كنيم ، ولى اكنون براى جنگ با معاويه يكدل هستيم . بعد از آن به دستور امام ، احنف به قبيله‌اش نامه نوشت و به دنبال آن تمامى مردان قبيله‌اش از بصره به كوفه آمدند تا در سپاه امام عليه معاويه وارد عمل شوند . « 3 » چون امام فرماندهان سپاه را معين كند ، احنف را فرمانده بنى تميم ، ضبّه و رباب قرار داد . « 4 » 2 . در جريان حكميت : در ابتداى جريان حكميت ، طرفين با نوشتن متنى نمايندگان خود را براى حكميت معلوم كردند . معاويه پافشارى كرد كه لقب اميرالمؤمنين بايد از مقابل نام على ( ع ) در اين متن برداشته شود ولى احنف در برابر اين پيشنهاد ايستاد و به امام گفت : اگر آن را از خود بزدايى ، ديگر هرگز به تو باز نمىگردد . « 5 » 4 . در نهروان : او در اين جنگ با نيروى ده هزار نفرى كه ابن عباس از بصره فرستاده بود همراه بود و در اين پيكار مانند صفين از فرماندهان سپاه امام على ( ع ) بود . « 6 » برخورد احنف با معاويه زمانى كه معاويه احنف را به خاطر حضور در صفين و مخالفت با عايشه در جمل نكوهش

--> ( 1 ) . جمل ، شيخ مفيد ، ص 158 - 159 ( 2 ) . كامل ، ج 3 ، ص 210 ؛ الغدير ، ج 9 ، ص 81 ؛ استيعاب ، ج 2 ، ص 192 ( 3 ) . وقعهء صفين ، ص 24 و 25 و 27 ( 4 ) . همان مدرك ، ص 117 ( 5 ) . همان مدرك ، ص 506 - 508 ( 6 ) . مروج الذهب ، ج 2 ، ص 404