پژوهشكده تحقيقات اسلامى

68

مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )

انجام مىداد و عهده‌دار امور امنيتى و انتظامى مدينه بود . « 1 » چنان كه در جنگهاى زمان رسول خدا ( ص ) نيز شركت داشت و در بعضى از آنها پرچمدار انصار بود . « 2 » هنگامى كه افراد لشكر اسامه در مأموريت خود كوتاهى كردند ، پيامبر ( ص ) قيس و حباب را مأمور كرد تا فراريان را به اردوگاه برده ، و به امور متخلفان رسيدگى كنند . « 3 » از ديگر مسئوليتهاى قيس در زمان پيامبر ( ص ) جمع آورى زكات بود . « 4 » قيس در عصر امام على ( ع ) مهمترين فراز زندگى قيس ، در دوران امام على ( ع ) است . او كه سراپا عشق و محبت به امام بود ، خود را وقف خدمت آن حضرت كرد و تا آخرين لحظات عمر امام در ركاب وى بود و مسئوليتهاى خطيرى نيز به عهده گرفت ، از جمله : 1 . استاندارى مصر و آذربايجان : با آغاز حكومت امام على ( ع ) ، قيس در سال 36 هجرى به استاندارى مصر منصوب شد . آن حضرت در حكم وى پس از توصيه‌هايى چنين نوشته است : او از افراد مورد رضايت من است و به شايستگى او اميدوارم . « 5 » بعد از جريان حكميت ، امام على ( ع ) قيس را به حكومت آذربايجان منصوب كرد . « 6 » معاويه از بودن قيس در مصر احساس وحشت مىكرد . از اين رو ، نامه‌اى به قيس نوشت و در پايان آن وعده داد كه اگر به ما ملحق شوى ، حكومت عراقين ( كوفه و بصره ) را از آن تو و حكومت حجاز نيز براى هر كدام از خويشانت كه بخواهى خواهد بود ، علاوه بر آن هر چه بخواهى به تو خواهم داد . چون معاويه پاسخ منفى قيس را ديد ، با خدعه نامه‌هايى مبنى بر بيعت قيس با معاويه ، جعل و پخش كرد و اين نامه‌ها به دست امام على ( ع ) و مأموران اطلاعاتى آن حضرت رسيد . برخى از ياران امام معتقد به عزل قيس بودند و سرانجام حضرت على ( ع ) با توجّه به اصرار اصحاب و

--> ( 1 ) . الغدير ، ج 2 ، ص 69 ( 2 ) . طبقات ، ج 1 ، ص 326 ( 3 ) . مكاتيب الائمه ، ج 1 ، ص 86 ( 4 ) . الغدير ، ج 2 ، ص 70 ( 5 ) . كامل ، ج 2 ، ص 268 ( 6 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 202