عمّار در عصر امامت 1 . در نبرد جمل : با آغاز خلافت امير مؤمنان ( ع ) ، در جنگ جمل فرماندهى ميسره سپاه را به همراه شريح بن هانى عهده‌دار شد و به جهت سخن پيامبر ( ص ) مبنى بر اينكه عمار به دست گروه ستمگر به شهادت مىرسد ، وجودش در سپاه امام على ( ع ) ميزان تشخيص حق و باطل در نزد سپاه گرديد و افرادى همچون زبير را در ادامه جنگ به ترديد انداخت . « 1 » در اين جنگ ، خطرناكترين مأموريت يعنى مقابله با فداييان عايشه در كنار شتر او و پى كردن شتر عايشه به عمّار و مالك واگذار شد . اين دو دلاور ، دو پاى شتر و بازوى او را قطع كردند و شتر به زمين افتاد و در نتيجه باقيمانده نيروهاى باطل پراكنده و فرارى شدند و فتنهء جمل پايان يافت . « 2 » 2 . در پيكار صفين : حضرت امير ( ع ) ، در آرايش نظامى خود در صفّين ، عمار را فرمانده نيروهاى پياده نظام اعزامى از كوفه قرار داد . « 3 » ايمان به هدف در عمّار ، بحدّى بود كه ميان نيروهاى اسلام آمد و گفت : خدايا . . . من اكنون كارى را نمىشناسم كه بيش از جهاد و جنگ با اين فاسقان مورد رضاى تو باشد ، اگر مىدانستم كارى بيش از اين مورد رضاى توست بىشك آن را انجام مىدادم . « 4 » عمار در صفين ، علاوه بر رزم بىامان با دشمن ، سخنان ارزنده‌اى به مناسبتهاى مختلف ايراد كرد . جنگ روانى عليه دشمن به هنگام نبرد با عمروعاص و عبيداللَّه بن عمر و يادآورى خيانت آنها به اسلام « 5 » ، تشويق و تشجيع نيروهاى امام از جمله تشويق هاشم مرقال با دميدن روح جنگاورى در آنان و ذكر پاداش جهاد ، « 6 » توجيه نيروهاى خودى در بارور كردن ايمان به هدف در جنگ ، رسوا كردن معاويه در اينكه او قلباً اسلام نياورده « 7 » و توجيه نيروهاى مسأله‌دار و دو

--> ( 1 ) . تاريخ طبرى ، ج 4 ، ص 510 . ( 2 ) . مناقب ، ابن شهر آشوب ، ج 3 ، ص 161 . ( 3 ) . تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 10 . ( 4 ) . تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 38 ؛ بحارالانوار ، ج 22 ، ص 330 . ( 5 ) . تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 40 - 39 ؛ وقعهء صفين ، ص 320 . ( 6 ) . وقعهء صفين ، ص 328 - 340 . ( 7 ) . همان مدرك ، ص 214 .