پژوهشكده تحقيقات اسلامى

54

مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )

غزوهء ذات الرقاع ، در جنگ تبوك . « 1 » عمار همچنين در سال ششم هجرى حامل نامهء پيامبر ( ص ) به فرمانرواى شام در دعوت او به اسلام بود . « 2 » عمّار و خلفا 1 . در زمان ابوبكر : پس از رحلت پيامبر ( ص ) گروهى از مهاجران و انصار از بيعت با ابوبكر خوددارى كردند ؛ از جمله ، عمّار ، مقداد ، سلمان ، ابوذر و . . . اين افراد حضرت على ( ع ) را جانشين رسول خدا ( ص ) مىدانستند . « 3 » پس از ماجراى سقيفه كه حضرت على ( ع ) به همراه حضرت فاطمه ( س ) و امام حسن و امام حسين عليهما السلام به خانه‌هاى بدريّون و پيشگامان مسلمان مىرفت و براى گرفتن حق خود از آنان يارى مىخواست ، بنا به گفته آن حضرت ، جز سلمان و ابوذر و عمار و مقداد كسى دعوتش را اجابت نكرد . « 4 » هنگامى كه مسيلمه كذّاب سر به شورش برداشت و ادعاى پيامبرى كرد ، عمّار در سپاه خليفه حاضر شده ، به يمامه رفت . حضور او در سپاه و جنگ سختى كه با مسيلمه كرد ، سبب پيروزى مسلمانان و فتح يمامه و قتل مسيلمه شد . « 5 » 2 . در دورهء عمر : عمّار در سال 21 هجرى ، طى حكمى از سوى عمر ، به فرمانروايى كوفه منصوب شد ، اما يك سال بعد بر اثر سعايت اهل كوفه ، عزل شد . « 6 » 3 . در زمان عثمان : سوء استفاده‌هاى مكرّر از بيت‌المال ، سبب اعتراض امام على ( ع ) و عمار نسبت به عثمان شد . در نتيجه به دستور خليفه ، عمار را دستگير كردند و آن قدر زدند كه بيهوش شد ، بحدّى كه عايشه به اين عمل اعتراض كرد و پخش خبر رفتار عثمان با عمار ، مخالفت عمومى را برانگيخت . « 7 »

--> ( 1 ) . تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 410 ؛ سيره ابن هشام ، ج 2 ، ص 365 - 369 ؛ مغازى ، ج 1 ، ص 369 . ( 2 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 78 ؛ طبقات ، ج 1 ، ص 265 . ( 3 ) . تفسير اتقان ، سيوطى ، ج 1 ، ص 59 . ( 4 ) . بحار الانوار ، ج 22 ، ص 302 . ( 5 ) . سير اعلام النبلاء ، ج 1 ، ص 302 . ( 6 ) . تاريخ طبرى ، ج 4 ، ص 139 - 163 . ( 7 ) . انساب الاشراف ، ج 5 ، ص 48 ، دارالتعارف بيروت ، 1397 ق .