پژوهشكده تحقيقات اسلامى
50
مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )
در گماشتن چنين فردى به امارت كوفه اعتراض كردند . عثمان در مقابل اين اعتراض ، با آنها مخالفت كرده ، ولى اين گروه با همكارى حضرت امير مؤمنان ( ع ) توانستند حكم اسلام را دربارهء وليد به دست على ( ع ) اجرا كنند . « 1 » بر اثر اين جريان ، عثمان مجبور شد وليد را از استاندارى كوفه بر كنار و سعيد بن عاص را جايگزين او كند . به دنبال آن حادثه ، جندب و يارانش با حاكم جديد كوفه مخالفت كردند و اين سبب تبعيد آنها به شام شد . در شام نيز مبارزات آنها به اندازهاى ادامه يافت كه معاويه را به هراس انداخت و از بيم آنكه مردم شام شيفتهء او شوند ، از خليفه خواست تا آنها را دوباره به كوفه برگرداند . چون به كوفه آمدند ، از روز نخست زبان به انتقاد گشودند و خليفه دستور تبعيد آنها را به حمص صادر كرد . « 2 » جنگ جمل اوج فداكارى جندب جندب كه آرزوى حكومتى همچون حكومت پيامبر ( ص ) را داشت ، با آغاز خلافت امام على ( ع ) ، براى آنكه سهمى در دفاع از حكومت مطلوبش داشته باشد ، بر تلاش خود در جهت استقرار اهداف عالى امام افزود و با شركت در جنگ جمل به عنوان فرمانده بخشى از نيروهاى سواره نظام و بازوى قدرتمند امام ( ع ) انجام وظيفه كرد . « 3 » يكى از ياران امام براى اتمام حجت و نجات جوانان قريش به آنان مىگويد : اى جوانان قريش . . . براى آغاز جنگ پافشارى نكنيد . . . از مالك اشتر نخعى و جندب بن زهير بترسيد . مالك اشتر دامن زره خود را بالا زده و جندب بن زهير از خشم و رشادت ، زره خود را شكافته است . . . « 4 » در اين جنگ ، جندب حساسترين و خطرناكترين نقطهء ميدان جنگ را براى رزم انتخاب كرد و آن نقطه ، اطراف شتر عايشه بود ، زيرا گروهى جنگجوى قوى و فدايى در اطراف شتر شمشير مىزدند و از شتر و سوارش به سختى محافظت مىكردند . جندب تنى چند از سران جمل را
--> ( 1 ) . مروج الذهب ، ج 2 ، ص 335 - 336 ، دارالاندس ، بيروت ، ( با تلخيص ) . ( 2 ) . الغدير ، ج 9 ، ص 35 . ( 3 ) . جمل ، شيخ مفيد ، ص 171 . ( 4 ) . همان مدرك ، ص 194 .