پژوهشكده تحقيقات اسلامى
16
مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )
مقداد تا زنده بود همواره با روش خليفه مبارزه كرد و هرگز در نماز به او اقتدا نكرد و او را به لقب امير مؤمنان نخواند . « 1 » سرانجام پس از عمرى تلاش توأم با حماسه و افتخار و جانبازى در راه پيامبر ( ص ) و امام على ( ع ) در سن هفتاد سالگى ( سال 33 ه ) وفات يافت . مسلمانان پيكر او را از جُرُف ( محلّى در يك فرسخى مدينه ) به طرز باشكوهى تا مدينه تشييع كرده و در قبرستان بقيع به خاك سپردند . « 2 » جارية بن قدامه جارية بن قدامه از بزرگان طايفهء تميم و از اصحاب رسول خدا و ياوران صديق امام على و امام حسن عليهما السلام بود و عصر پيامبر ( ص ) را درك كرد « 3 » و در زمرهء راويان حديث درآمد ، بگونهاى كه مردم بصره و مدينه رواياتى را از طريق او نقل مىكردند . « 4 » جاريه در عصر امام على ( ع ) پس از رحلت پيامبر ( ص ) ، جاريه راه مستقيم و حق را كه امام على ( ع ) تجلّى آن بود برگزيد و تا پايان عمر بر آن استوار ماند . جاريه در عهد خلفا هيچ مسئوليتى نپذيرفت . وى كه از سالها پيش به بصره هجرت كرده بود ، همچنان در آنجا ماند ، تا آنكه امير مؤمنان ( ع ) به خلافت رسيد . جاريه حكومت امام را در آن شهر اعلام كرد و از مردم بيعت گرفت « 5 » و از آن پس ، به صحنهء سياست جامعه اسلامى وارد شد . جاريه يكى از فرماندهان نيرومند و پرنفوذ لشكر امام على ( ع ) بود و به خاطر برخوردارى از ويژگيهاى والايى مانند بينش گسترده دينى و سياسى ، آگاهى و شناخت عميق نسبت به خاندان پيامبر ( ص ) ، قاطعيت و صلابت بىنظير ، قدرت فرماندهى و مديريت و . . . در جمع مردم و ياران
--> ( 1 ) . سفينة البحار ، ج 2 ، ص 409 ( 2 ) . طبقات ، ج 3 ، ص 163 ( 3 ) . تنقيح المقال ، ج 1 ، ص 206 ، مكتبة المرتضويه نجف ؛ اعيان الشيعه ، ج 4 ، ص 58 ( 4 ) . اسد الغابه ، ج 1 ، ص 263 ( 5 ) . اعيان الشيعه ، ج 4 ، ص 59