پژوهشكده تحقيقات اسلامى

17

مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )

امام چهره‌اى محبوب و كاردان به شمار مىآمد . حضور در صحنه‌هاى نبرد : 1 . جنگ جمل جاريه در تمامى صحنه‌هاى جمل با زبان و شمشير حاضر بود و امير مؤمنان ( ع ) نيز وى را به فرماندهى تميم برگزيد . « 1 » هنوز نبرد جمل به مراحل حساس نرسيده بود كه به سوى شتر عايشه رفت و با فريادى رسا گفت : . . . به خدا سوگند كشته شدن عثمان بسا آسانتر از اين بود كه از خانه‌ات بيرون آيى . . . همانا كه از جانب خداوند براى تو حرمت و پوششى بود ، ولى تو پوشش خود را دريدى و حرمتت را شكستى . ( اينك ) هر كس جنگ با تو را روا داند كشتنت را نيز روا مىداند . . . . « 2 » 2 . جنگ صفّين پس از جنگ جمل امير مؤمنان به كوفه آمد و آنجا را مركز خلافت خود قرار داد . رؤساى قبايل ، شيعيان و مردم براى خوشامدگويى دسته دسته خدمت امام آمدند . جاريه واحنف نيز همراه هيأتى از بصره به كوفه آمدند و به حضور امام رسيدند . با شروع جنگ صفين امام ( ع ) در مرحلهء دوّم جنگ - كه فرماندهان را تعيين كرد - فرماندهى طايفه سعد و رباب بصره را به جاريه سپرد . « 3 » 3 . جنگ نهروان در جنگ نهروان ، جاريه در پاسخ به نامهء امام مبنى بر آمدن نيروها « به نخيله » به يارى حضرتش شتافت . ابتدا ابن عباس حاكم بصره ، در شهر بسيج عمومى اعلام كرد و احنف بن قيس را به فرماندهى برگزيد ، ولى فقط 1500 نفر حاضر شدند با وى به نبرد بروند . ابن عباس كه چنين ديد فرماندهى را به جاريه سپرد . پس از آن 1700 نفر ديگر به جنگاوران پيوستند و به سوى نخيله به راه افتادند . « 4 »

--> ( 1 ) . جمل ، شيخ مفيد ، ص 172 ، مكتبة الداورى ، قم ( 2 ) . كامل ، ج 3 ، ص 213 ؛ اعيان الشيعه ، ج 4 ، ص 159 ؛ تاريخ طبرى ، ج 4 ، ص 465 ، دارالمعارف ، 1963 ( 3 ) . وقعهء صفين ، ص 205 ، 395 ، 396 ، مؤسسة العربية الحديثه ( 4 ) . كامل ، ج 3 ، ص 340