262 و طوايف ديگر كه در گفتگوى آغاز و بناى جهان گفته‌ايم باز ميگردد بعضى از آنها نيز ببقاى عالم قائلند و گفته‌اند كه آغاز و انجام ندارد بعضى گفته‌اند كه انجام دارد اما آغاز نداشته است بعضى ديگر گفته‌اند كه آغاز داشته است و انجام ندارد كه شرح آن را در كتابهاى سابق خويش آورده‌ايم و از تكرار آن در اين كتاب بىنيازيم كه بناى ما بر اختصار و تذكار كتابهائيست كه پيش از اين تأليف كرده‌ايم . گروهى از محققان اسلام گفته‌اند « بدليل معلوم شده كه عالم حادث است و پس از نبود بوجود آمده است و موجد آن آفريدگار عز و جل است كه آن را از هيچ بوجود آورده و در آخرت نيز از هيچ بوجود مياورد تا وعده و وعيد وى انجام شود كه وعد و وعيد وى راست است و كلماتش تغييرپذير نيست . آغاز جهان از آدم بوده است اما شمار و اندازه سالها را ندانيم كسان درباره آغاز تاريخ اختلاف دارند قرآن از اوقات و چگونگى سالهاى آن خبر نداده و تعيين آن از جمله مسائلى نيست كه آراء بر آن متفق شود يا به دليل عقل و تحقيق يا ادراك حواس كه محسوسات را كشف مىكند توان دريافت پس چگونه ميتوان گفت عمر جهان هفت هزار سال است ؟ خدا عز و جل بتذكار نسلهاى هلاك شده فرموده است « و عاد و ثمود و اصحاب رس و نسلهاى بسيار كه ما بين آنها بوده‌اند » و خداى تعالى جز درباره چيزى كه واقعا بسيار باشد « بسيار » نميگويد خدا در كتاب خويش از خلقت آدم و حكايت او و پيمبران پس از وى سخن آورده و از كيفيت خلقت خبر داده اما مقدار سالها را نگفته تا چنان كه از مطالب مذكور مطلع شده‌ايم از آن نيز مطلع شويم . بخصوص كه ميدانيم فاصله ميان ما و آدم مورد اختلاف است و شهرها و ملوك و عجايب بسيار در جهان بوده است و ما نميتوانيم چيزى را كه خدا عز و جل معلوم نكرده معلوم كنيم . گفتار يهودان نيز قابل پذيرفتن نيست زيرا قرآن تصريح كرده كه آنها كلمات