المسعودي ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )

479

مروج الذهب ( فارسى )

كرده بجزاير درياى روم رفتند و بيشترشان در جزيره صقليه ( سيسيل ) مقيم شدند . بربران نيز در افريقيه و اقصاى ولايت مغرب در طول دو هزار ميل پراكنده شدند و تا محل معروف به قبوسه كه دو هزار ميل تا قيروان فاصله دارد پيش رفتند . روميان و فرنگان به صلح و مسالمت با بربران بشهرها و آباديهاى خودشان عقب نشستند و بربران سكونت كوهستان و دره‌ها و ريگزارها و دشتها و حاشيه صحراها را برگزيدند . از درياى افريقيه مرجان استخراج مىشود و اين دريا به بحر ظلمات ، معروف بدرياى اقيانوس ، متصل است . جز اينها كه گفتيم اقوام ديگر بوده‌اند كه در نواحى زمين سكونت گرفته و در شرق و غرب شهرها ساخته‌اند . عربان پنداشته‌اند كه زمين گردى و انتخاب اقامتگاه باقتضاى موقع با عزت مناسبتر و با گردنفرازى سازگارتر است گويند اينكه در زمين اختيار خود را داشته باشيم و هر جا ميخواهيم اقامت كنيم از طريقه ديگر بهتر است بدين جهت صحرانشينى را برگزيدند . جمعى ديگر گفته‌اند عربان قديم كه خداوند ، علو طبع و همت بلند و قدر و الا و گردنفرازى و دورى از عيب و فرار از عار بايشان عنايت كرده بود درباره وضع منزل‌ها و مسكن‌ها انديشيدند و درباره ترتيب شهرها و بناها تأمل كردند و بديدند كه در آنجا عيب و نقص هست و اهل معرفت و تميزشان گفتند كه زمين نيز چون تن بيمار مىشود و آفت بدان ميرسد و ميبايست جاها را به ترتيب شايستگى انتخاب كرد زيرا ممكن است هوا نيرومند باشد و تن ساكنان آنجا را زيان رساند و مزاج مقيمان آنجا را بگرداند . صاحبان رأى گفتند بنا و حصار مانع از جولان و گردش در زمين است كه همت را مقيد كند و طبع را از مسابقه كسب شرف باز دارد و درنگ بر اين حال حسنى ندارد و نيز پنداشتند كه طاق و ساختمان غذا را محدود كند و مانع گشادگى هوا شود و صحن كوچك آن مانع حركت و خاك نرمش مانع راه رفتن شود از اين رو در دشت وسيع سكونت گرفتند كه در آنجا از محصوريت