34 ذكر شمه‌اى از اخبار و وصف زمين و شهرها و دلبستگى كسان به وطن خويش اهل روايت گفته‌اند كه وقتى خدا ولايتها را از عراق و شام و مصر و نواحى ديگر بر مسلمانان بگشود عمر بن خطاب رضى الله عنه بيكى از حكيمان عصر نوشت « ما مردمى صحرانشين بوده‌ايم و خدا ولايتها را به روى ما گشوده و ميخواهيم در زمين جاى گيريم و در شهرها مقيم شويم براى من شهرها را با هوا و سكونت آن و اثرى كه خاك و هوا در مردم آنجا دارد وصف كن » و آن حكيم به دو نوشت « اى امير مؤمنان بدان كه خداى تعالى زمين را به قسمتهاى شرق و غرب و شمال و جنوب تقسيم كرده آنچه بسيار به طرف شرق باشد و به محل طلوع خورشيد نزديك باشد نامناسب است كه سوزان و آتشين و سخت است و هر كه آنجا رود بسوزد . نزديكى بسيار به مغرب نيز براى مردم آنجا مضر باشد از آن رو كه مقابل مشرق است به همين طريق آنچه بسيار به طرف شمال باشد از سرما و طوفان و برف و آفت تن‌ها را زيان رساند و بيمارى انگيزد و آنچه بسيار به طرف جنوب پيش رفته باشد هر حيوان را كه آنجا رسد به مايه آتشين بسوزاند بدين جهت اندكى از زمين كه معتدل است و از قسمت نصيب نكو دارد قابل سكونت است و من قطعات مسكون زمين را براى شما اى امير مؤمنان وصف ميكنم . اما شام ابر است و تپه و باد و مه و باران فراوان كه تن را رطوبت دهد و هوش را كند و رنگ را صاف كند خاصه سرزمين حمص كه جسم را نكو و رنگ