[ جلد اول ] بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله اهل الحمد و مستوجب الثناء و المجد و صلى الله على سيدنا محمد خاتم النبيين و على آله الطاهرين و سلم تسليما الى يوم الدين باب ياد آورى غرض از تأليف اين كتاب اما بعد ، ما كتاب اخبار الزمان را تأليف كرديم و در آنجا از كيفيت زمين و شهرها و شگفتيهاى آن و درياها و عمق آن و كوهها و رودها و معادن جالب آن و اقسام مصب‌ها و اخبار بندرها و جزاير درياها و درياچه‌ها و اخبار بناهاى مهم و جاهاى متبرك و ذكر آغاز خلق و اصل نژاد و اختلاف وطنها و آنچه رود بوده و بمرور ايام و گذشت دورانها دريا شده و آنچه دريا بوده و رود شده و آنچه خشكى بوده و دريا شده و علت و سبب فلكى و طبيعى آن سخن آورديم ، و هم از اختلاف اقاليم بسبب خاصيت ستارگان و تأثير كوهها و از وسعت ناحيه‌ها و منطقه‌ها و تفاوت تاريخ قديم و جديد و اختلاف كسان از هندوان و اقسام ملحدان در آغاز تاريخ و گفتار اهل شرايع و سخنها كه در كتب منزل اهل ديانتها هست ، ، و از پى آن از اخبار شاهان پيشينه و ملل سلف و قرون قديم طوايف فنا شده كه نژادها و طبقات و دينهاى مختلف داشته‌اند از شاهان و فرعونان قديم و خسروان و يونانيان و سخنان حكمت آميزشان كه در جهان بجاست و گفتار فيلسوفان و اخبار ملوك و سرگذشت نژادها و سرگذشت پيمبران و رسولان و پرهيزكاران كه ضمن آن هست نكته‌ها گفتيم تا آنجا كه خداوند پيمبر خويش را صلى الله عليه و سلم