الشيخ رسول جعفريان
1049
صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى )
گوارايى و مشتهى بودن و همچنين فراوانى گوشت به مرتبهاى است كه با آن كه پانصد ششصد هزار گوسفند و گاو و شتر كشته افتاده بود ، نديدم كه فقيرى گوشتى قاق كند ، چون گوشت در مكهء معظمه فراوان است . ( 7 / 227 ) و آنچه اين ضعيف در سفر مكهء معظمه مشاهده نمودم اين بود كه هر شب دوازده مرتبه آية الكرسى خود مىخواندم يا بندهزاده مىخواند ، آن شب كل حاج ايمن بودند و اگر شبى فراموش مىشد ، آن شب تا صبح خايف بودند و دزدان از ايشان چيزها مىربودند و در قافله فرياد بر آسمان مىرفت . و چون آن وحشت را مىديدم ، چون دوازده مرتبه خوانده مىشد ، يكمرتبه همهء صداها فرومىنشست و از كوهكيلويه مىگذشتيم و كوهستان بسيار بود و كجاوه به هزار بود [ كذا ] . هر روز كه دوازده مرتبه آية الكرسى خوانده مىشد ، كجاوه بر كوه برنمىخورد و به سلامت بودند . اتفاقا روزى كه از كوهستان بيرون آمديم و به صحراى هموار رسيديم ، مساهله كردم در خواندن . در آن روز كجاوهء بسيار شكست تا باز خواندم ايمن شديم . و در روزى اعراب از پيش قافله رفتند و كارى نساختند و حمله ما در عقب همه بود ، ايشان متوجه ما شدند و چند شمشيرى در حمله بود و تفنگى شكسته . بندهزاده شمشير كشيد با دو سه كس ديگر به ايشان . گفتم كه اعراب نيزه دارند و به نيزهء شتران را پيش مىكنند . شما آية الكرسى بخوانيد . همه شروع در آية الكرسى كرديم تا رسيدند و تخمينا حمله ما يك فرسخ از حملها پستتر بود و چون اعراب نزديك شدند ، ايستادند يكمرتبه صداى تفنگى برآمد و از حمله ما نبود و حملهاى ديگر پيش بودند . حق سبحانه و تعالى رعبى در دل ايشان انداخت و برگشتند و متوجه حمله آخرى شدند كه پيش از ما بودند و چند شتر را با مردمش پيش كردند و همه را برهنه كردند و گفتند كه زخم نيز بر ايشان زده بودند . و بنده دو كس را مجروح ديدم . و اين بنده آية الكرسى را از اعظم معجزات حضرت سيد المرسلين صلى الله عليه و آله مىدانم و در هر حادثه كه واقع شد و خواندم آن بلا در ساعت بر طرف شد و چون سبب طول مىشد اختصار نمودم و غرايب بسيار ديدهام . ( 7 / 417 - 418 ) [ دربارهء باب الحزورة از بابهاى كعبه كه كجاست مىنويسد : ] و از جمعى از اهل مكه تفتيش كردم . گفتند : معلوم نيست كه كجا بوده است ، و اين شكسته در ميان صفا و مروه تفحص مىنمودم كه كوچهاى پيدا شد قريب به محاذى باب السلام . چون اندكى رفتم فضاى عظيمى پيدا شد و ديدم كه گوسفند بسيارى كشته بودند و قصابخانه است و ظاهرا همانجا باشد . ( 7 / 644 ) [ دربارهء اين مسئله كه اگر كسى روز عرفه به نزديكى مكه برسد ، تكليفش آن است كه مستقيم به عرفات برود حج افراد بجا آورد يا آنكه قصد تمتّع كرده به سرعت به مكه رود و