الشيخ رسول جعفريان
1021
صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى )
على قلى اين كار به نوعى تحريف نيز مىتوانسته منجر شده و افزون بر آن « اين پادرى مترجم ، آن قدر ربط نداشته است كه بداند هر حرفى از حروف تهجى لاتينى را در عربى به چه حرف ترجمه مىبايد كرد » . آنچه قابل ذكر است اين كه بسيارى از اشكالات او در ثبت اسامى به همين تفاوت زبانها در تلفظ حروف بر مىگردد كه عملا وارد نيست . وى بر اين باور است كه مترجم عربى مىبايست متن لاتينى را با دقت ترجمه كرده و كمترين تغييرى در آن نمىداد . مثلا مترجم عربى ، مسدود شدن رحم را به محروم شدن از فرزند برگردانده است . وى مىنويسد : « و اگر چه محروم شدن از فرزند فىالجمله دلالتى بر مسدود شدن رحم مىكند ، اما اين دستور مترجم نيست بلكه مترجم بايد حذو النعل بالنعل ترجمه كند » . ايضا در جاى ديگر مىنويسد : « پادرى مترجم كه تورات لاتينى را به عربى ترجمه كرده است مىبايست كه هر چه در لاتينى است ، همان را در عربى بنويسد . » و نيز مىنويسد : « هر چند كه خاك و خاكستر شوم ، مراد اين است كه حرف مىزنم هرچه بادا باد ؛ و بايد دانست كه اكثر جاهاى فصول اين كتاب ، چون عربى اين تورات بسيار نامربوط است ، اگر چنانچه ترجمه موافق الفاظ هر فقره بشود هيچ معنى درستى از آن فهميده نخواهد شد ، لهذا از روى قصد و فحواى عبارات در بعضى جاها ترجمه مىنويسم . » با اين همه ، اشتباهات خود على قلى در ترجمه كم نيست . به مواردى از آنها در پاورقىها متن چاپى كتاب اشاره كردهايم . گفتنى است كه مؤلف افزون بر ترجمه و نقد سفر پيدايش تورات ، ترجمهء چهل سورهء تورات منسوب به امام على عليه السلام را كه مأخذ آن به درستى بر ما روشن نيست در ادامه آورده و سپس دوازده باب از حكمت سليمان را نيز ترجمه و شرح كرده است . اين علاوه بر مباحث بسيار فراوانى است كه در لابلاى كتاب از مسائل مختلف آمده و آن را خواندنى كرده است . « جروم » يا « جرانيم » در اين كتاب بيش از هركس ، به قديس هيرونوموس يا به قول على قلى ، جرانيم حمله شده است . وى در حدود سال 340 متولد شده ، تا سال 385 در روم بوده ، و پس از آن از آنجا به بيت لحم رفت و سى و چهار سال پايان عمر خود را مشغول كارهاى علمى شده است . نام وى در تلفظ لاتين و انگليسى Jerome است و در تلفظ يونانى به هيرونوموس مشهور مىباشد . Pope Damasus يا دمس پاپا در سال 382 پيشنهاد اين ترجمه را به جروم كرده و وى ترجمهء كتاب مقدس را ميان سالهاى 391 تا 406 به زبان لاتين ، بر مبناى متن اصلى انجام داده است . اين ترجمه در زمان خود با مخالفتهايى مواجه شد ، اما پس از مدتى به