جايز نمىدانند [ و مقلّد ايشان مىشوند ] درست نمىدانم و عمل به اصول عقليه كه از كتاب و سنت مستنبط [ نباشد ] درست نمىدانم ، و لكن اصول و عقايد كليه كه از عمومات كتاب و سنّت معلوم شود با عدم معارضهء نص بخصوص در آن‌ها متّبع مىدانم و تفصيل اين امور در مجلد آخر بحار الانوار ذكر كرده‌ايم . فامّا مسألهء سوم كه از حقيقت طريق فقها و صوفيه سؤال كرده بودند ، بايد دانست كه راه دين يكى است . خداوند يك پيغمبر فرستاده و يك شريعت قرار داده ، و لكن مردم در مراتب عمل و تقوا مختلف مىباشند و جمعى از مسلمانان را كه عمل به ظواهر شرع شريف نبوى صلى الله عليه و آله كنند و به سنن و مستحبات عمل كنند و ترك مكروهات و مشتهيات [ شبهات ] كنند و متوجه لذايذ دنيا نگردند و پيوسته اوقات خود را صرف طاعات و عبادات كنند و از اكثر خلق كه معاشرت ايشان موجب تضييع عمر است ، كناره جويند ، ايشان را زاهد مؤمن متقى مىگويند و مسمّى به صوفيه [ نيز ] ساخته‌اند ؛ زيرا كه پوشش خود را از نهايت فاقه به پشم قناعت كرده‌اند كه خشن‌تر و ارزانترين جامه‌هاست [ در پوشش خود از نهايت قناعت پشم كنده كه خشن‌تر از ارزان‌ترين جامه‌ها ، قناعت مىكرده‌اند ] و اين جماعت زبدهء مردمند ؛ و لكن چون در هر سلسله جمعى داخل مىشود كه آن‌ها را ضايع مىكنند و در هر فرقه از سنى و شيعه و زيدى و صاحب مذاهب باطله مىباشند [ تمييز ميان آن‌ها بايد كرد ؛ چنانچه علما كه اشرف مردمند ، ميان ايشان بدترين خلق مىباشند و يكى از علما ، شيطان است و يكى ابو حنيفه ] . و همچنين ميان صوفيه ، سنّى و شيعه و ملحد مىباشد و چنانچه سلسلهء صوفيه [ صوفيه در برخى نسخ نيست ] شيعه نيز از غير ايشان ممتاز بوده‌اند و چنانچه در عصرهاى ائمه طاهرين [ جمعى ] صوفيهء اهل سنّت ، معارض ائمه بوده‌اند كه احاديث بسيار در مذمّت آن‌ها وارد شده ، در زمان غيبت امام عليه نيز صوفيه اهل سنت معارض و معاند صوفيه اهل حق هم كه شيعه باشد بوده و هستند و بر اين معنى شواهد بسيار است : اوّل آن كه ملا جامى كه نفحات را نوشته و به اعتقاد [ به اعتبار ] خود ، جميع مشايخ صوفيه را ذكر كرده است ، حضرت سلطان العارفين و برهان الواصلين شيخ صفى الدين اردبيلى - نور اللّه برهانه - را كه از آفتاب مشهورتر بوده و در علم و فضل و حال و مقام و كرامات از همه پيش بوده ، ذكر نكرده است . و از مشايخ نقشبنديه و غير ايشان جمعى را ذكر كرده است كه به غير اوزبكان نادان از ديگرى نام ايشان شنيده نشود . و همچنين سيد بزرگوار علىّ بن طاوس كه صاحب كرامات و مقامات بوده و شيخ ابن فهد حلى كه در زهد و ورع و كمال مشهور آفاق بوده و كتب او در دقايق اسرار صوفيه ، مشهور آفاق بوده و شيخ زين الدين - رضوان اللّه عليه - را كه در راه دين شهيد كردند و كتب