نگاشته مىشود . از جمله مىتوان به رسالهء گوهر يگانه اشاره كرد كه صدر الدين محمد شيرازى در سال 1077 به نام شاه صفى ( شاه سليمان بعدى ) نگاشته و در آن كوشيده است تا ميان شريعت و طريقت و حكمت جمع كند . وى در ابتداى اين كتاب ، سفارش مىكند تا علماى شريعت ، راه مسالمت با علماى طريقت را در پيش گيرند و آتش اختلاف را دامن نزنند . « 1 » رهبرى حركت ضد صوفى ، در اختيار چند تن از عالمان و فقيهان اين مقطع زمانى بود كه در اينجا مرورى بر آثار ضد صوفى آنان خواهيم داشت . 1 - سيد محمد ميرلوحى و تلاش بر ضد تصوف يكى از نخستين كسانى كه بر ضد تصوف به سختى شوريد ، سيد محمد ميرلوحى سبزوارى مقيم اصفهان است . وى از شاگردان ميرداماد و شيخ بهايى است ، « 2 » و بر خلاف مشى همدرس خود محمد تقى مجلسى كه پيرو شيخ بهايى بود ، مشى عارفانه را نپذيرفت و سخت با مجلسى اول درگير شد . مىتوان گفت كه وى بيش از آن كه پيرو شيخ بهايى باشد به ميرداماد علاقه‌مند بود . تولد ميرلوحى در حدود سال هزار هجرى بوده و به احتمال پس از سال 1083 يا 1085 در گذشته است . كتابى از وى با نام كفاية المهتدى بر جاى مانده كه گزيدهء آن به چاپ رسيده است . « 3 » وى در جاى جاى اين كتاب ، به ويژه در مقدمه ، از مجلسى اول و دوم انتقاد كرده و هر كجا توانسته است ، از گفته‌هاى مرحوم آخند ، يعنى ملا محمد تقى ، ايراد گرفته است . « 4 » وى رساله‌اى نيز دربارهء « مناظرهء سيد و عالم » دارد كه در آن نيز كوشيده است تا انتقادهايى را متوجه علامه مجلسى كرده او را نسبت به سادات بىاعتنا نشان دهد . « 5 » ما در بحث قصه‌خوانى در دورهء صفوى ، مبارزهء وى را با محمد تقى مجلسى بر سر قصه‌خوانى ، به ويژه ابو مسلم نامه خوانى شرح داده‌ايم . وى به پيروى از استاد خود ميرداماد بر

--> ( 1 ) . افشار ، ايرج و . . . ، فهرست مجلس ، ج 16 ، ص 245 ( 2 ) . ميرلوحى در كفاية المهتدى ، مكرر به شاگردى خود نزد ميرداماد و شيخ بهايى اشاره كرده است . نك : دانش‌پژوه ، محمد تقى ، فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 5 ، ص 1503 ، 1505 . دربارهء تأليفات وى ، نك : همان ، صص 1505 - 1506 ( 3 ) . گزيدهء كفاية المهتدى ، تصحيح گروه احياى تراث فرهنگى ، تهران ، سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامى ، 1373 ( 4 ) . فهرست اين ايرادات را بنگريد : دانش‌پژوه ، فهرست كتابخانهء اهدايى مشكات به دانشگاه تهران ، ج 5 ، صص 1497 - 1506 ( 5 ) . آقا بزرگ ، ذريعه ، ج 22 ، ص 294 ؛ دانش‌پژوه ، فهرست كتاب‌هاى اهدايى مشكات ، ج 5 ، ص 1498 - 1499