يكى از عادات رايج در شهر كاشان كه در ضمن مورد اعتراض برخى از بزرگان شيعه در همان زمان بود ، اجتماعى است كه در روز نهم ربيع به عنوان روز كشته شدن خليفهء دوم بدست ابو لؤلؤ تشكيل مىشده است . تاريخ برگزارى اين مراسم دست‌كم از قرن هشتم و نهم به بعد است . در اشعارى كه پيش از اين از كوچك ورامينى آورديم اين مسئله را ثابت مىكند . كنون نشاط كن و شاد زى و عشرت ساز * چو حق تعالى ابو لؤلؤ مظفر داشت بساز آلت چنگال در نهم ز ربيع * چو ايزدت همه فتح و ظفر مقرّر داشت مدام صورت عيش و نشاط و كام و مراد * خداى عزّ و جلّ شيعه را مخمّر داشت شرح اين عمل را مير مخدوم شريفى سنّى معاصر اسماعيل دوم ، در كتاب نواقض الروافض كه بر ضد شيعه تأليف كرده - و آن را معرفى كرديم - آورده است . اين عادت بعدها به برخى از ديگر شهرها نيز كشيده شد . دربارهء خبر كشته شدن خليفهء دوم در اين روز كه بر خلاف تمامى نصوص تاريخى بود ، مباحثاتى صورت گرفت . افندى از كتابى با نام رسالة فى بيان بقر بطن عمر كه آن را ديده ، اما مؤلفش را نشناخته ، سخن گفته است . او مىگويد كه بخشى از اين كتاب را در كتاب لسان الواعظين خود آورده است . پس از آن به بخش‌هايى از كتاب نواقض الروافض دربارهء عادت مردم كاشان اشاره كرده و سپس اين شعر حيرتى : شَوَم خوار اندر ولايت قزوين * چو عمر در ولايت كاشان گفتنى است كه قاضى نور الله شوشترى كتابى با نام مصائب النواصب در رد بر كتاب مير مخدوم نگاشته و به اين مطلب پاسخ داده است . « 1 » او مىنويسد : اين كار مورد تأييد علما نبوده و در زمان ما ، اين عمل در كاشان متروك شده است . از توضيحات بعدى افندى بدست مىآيد كه بحث نهم ربيع در قديم ، در فرهنگ شيعى شناخته شده بوده و پيرامون آن مباحثاتى بر سر درستى يا نادرستى آن صورت گرفته است . « 2 » به نقل از ابن طاووس ( م 664 ) گروهى از عجمان - ايرانيان - روز نهم ربيع جشن و سرور برپامىكنند . ابن طاووس تصريح نمىكند كه اين سرور به چه دليلى است بلكه به طور مبهم مىنويسد : و يذكرون أنه يوم هلاك بعض من كان يهوّن بالله جل جلاله و رسوله و صلوات الله عليه و يعاديه . با اين حال گويى خودش

--> ( 1 ) . اين كتاب با ترجمهء ميرزا محمد على مدرس رشتى چهاردهى چاپ شده است . ( 2 ) . افندى ، همان ، ج 4 ، ص 379 - 381 ؛ رساله‌اى نيز علامهء مجلسى دربارهء تعيين روز وفات عمر دارد نك : حسينى ، سيد احمد : فهرست مرعشى ، ج 23 ، ص 28 . در زاد المعاد هم درباره اين روز به تفصيل بحث كرده است . خود افندى هم رسالهء تحفهء فيروزيه را در اين باره نوشته است كه گزارش آن را در نوشتار مستقلى در همين مجموعه آورده‌ايم .