سرهنگى » برافراختند ، « خرقهء پرهيز » را « قباى خونريزى » ساختن چرا و « عصاى زهادت » را « نيزهء جلادت گردانيدن » چه جهت بود . « 1 » كار سياسى را شيخ جنيد آغاز كرد . فرزندش شيخ حيدر اقدام‌هاى پدر را دنبال كرد . شيخ حيدر « در حد ذات خويش مردى جلد و شجاع بود و در انواع دليرى و فنون جنگ از شمشيرزنى و تيرافكنى و نيزه‌بازى و كمنداندازى مهارتى تمام داشت » و « تمامت زندگانى را در ورزش طريق پهلوانى صرف كرد » . « 2 » او را اقبال سلطنت نبود و پس از سالها تلاش ، فرزندش اسماعيل در سال 906 در حالى كه كودكى سيزده‌ساله بود به تخت نشست . شاه اسماعيل با تكيه بر بيش از دويست سال نفوذ خاندانى و داشتن هواداران بىشمار در عثمانى و ايران ، كه سالها بود فرهنگ شيعى را - و لو در شكل غالى آن - پذيرفته بودند ، كار را آغاز كرد و پيروز شد . او با اتكاى به اين نيرو ، ايران را از دوسوى در برابر فشار مخالفان عثمانى و ازبك حفظ كرد . تا پيش از وى قاضى و شيخ الاسلام و كلانتر و داروغهء شهر و بالطبع بسيارى از عالمان و منشيان و دبيران بر مذهب ديگر بودند ، اما به هيچ روى نمىتوان آن‌ها را مقياس نفوذ تمام عيار مذهب ديگر دانست . شاه اسماعيل با اين نخبگان حاكم برخورد كرد و در ملاء عام آنان را به اظهار بىميلى به سلف واداشت . پيدايش دولت صفوى با قدرت آن‌چنانى و ايستادگى در برابر دولت عثمانى كه پشتوانهء مادى و معنوى مذهب ديگر بود ، سبب برافروخته شدن آتش اين منازعات شد ؛ منازعاتى كه هيچ‌گاه به طور كامل از بين نرفته بود ، گرچه مدت‌ها بود كه چندان در عراق عرب و عجم شعله‌ور نبود . در شامات ، قصّه متفاوت بود و از پيش از روى كار آمدن صفويان ، اعدام شيعيان در آن حدود گاه‌وبىگاه اتفاق مىافتاد . مماليك براى از ميان بردن شيعه در حلب و نواحى شامات تلاش زيادى كردند و حق آن است كه دربارهء افشاى رفتارهاى خشونت‌آميز آنان بر خود شيعيان ، تاكنون تحقيقى صورت نگرفته است . كمترين تلاش آنان نابودى تشيع در حلب بود كه از قرن چهارم تا هفتم ، يكى از مهم‌ترين مراكز تشيع دوازده امامى در جهان اسلام به شمار مىآمد . شهادت شمس الدين محمد مكّى معروف به شهيد اول ( شهيد در 786 ) نمونه‌اى از آن است . نمونهء ديگر توجه به فتاوى تقى الدين علىّ بن عبد الكافى سبكى است كه ضمن آن كفر شيعه را مطرح كرده است . وى ضمن گفتارى مفصّل ، كفر شيعه را به دليل سبّ صحابه توسط شيعه پذيرفته و در اين باره هيچ شرط و قيدى را مطرح نمىكند . از جمله اشاره مىكند كه در روز دوشنبه 16 جمادى الاولى سال 755 در جامع اموى در دمشق

--> ( 1 ) . همان ، ص 269 ( 2 ) . همان ، ص 275