كرده‌اند و بسيارى از آنها [ را ] كشته‌اند و بعد بقيهء آنها متفق شده اهل فرانسه را قتل بسيار كرده‌اند . صاحبى ايلچى مذكور نمودند كه « ز هر طرف كه شود كشته سود اسلام است . » و اين روز به صحبت پيوست كه ناپليان خود و چند نفرى از خاصان با دولت و اسباب و جواهرآلات بسيار روانهء لندن گرديده ، اهالى انگريز در دريا او را گرفته به كلى اموال و اسباب او را ضبط كرده و خودش را در جزيرهء سنتلينه كه قلعهء مستحكم سنگى مىباشد برده ، حبس نموده‌اند و جمعى را مستحفظ كرده‌اند كه اگر خواسته باشد بيرون رود او را به ضرب گلوله مقتول نمايند و از اين جهت و اينكه اين روز هم عيد روسيه بود در شهر پتربورغ به قدر دويست عدد توپ شاديانه انداختند و مردم شهر به عيش و عشرت مشغول بودند . روز ديگر صاحبى ايلچى كيفيت اخبارات مذكور را مفصلا به امناى دولت عليهء ايران قلمى و به مصحوب كريل روس ، كه در معنى چاپار بوده باشد ، روانه نمودند و گاهى به ديدوبازديد بعضى دوستان و آشنايان مشغول بودند . ديگر امرى واقع نبود . يوم جمعه پنجم : بعد از ناهار « 1 » جنرال رونيف مهماندار ، خدمت صاحبى ايلچى آمده مذكور نمود كه اين روز بايد به ملاحظهء خانهء زمستانى پادشاهى كه آن را ارميتاج مىگويند و در آنجا اسباب و اثاث « 2 » غريبه بسيار است رفته باشيم . صاحبى قبول نموده ، به همراهى چند نفر مهماندار و همراهان خود روانهء آنجا شدند . به ورود آنجا جمع كثيرى از بزرگان و جنرال‌ها كه سرايدار و مستحفظ و كارگذار خانهء پادشاهى بودند ، به استقبال آمده صاحبى ايلچى را به اعزاز تمام داخل آن خانه نمودند . خانه‌ايست در سمت جنوبى رودخانهء بزرگ در مقابل رودخانه واقع شده و چهار سمت آن به اين طريق است كه : يك سمت مقابل رودخانه و كوچهء وسيع است كه شاهراه عام مىباشد و يك سمت در مقابل بلوار است كه محل گردش و تفنن خلق مىباشد و يك سمت كه درب اصلى خانهء پادشاه واقع است ميدانى است كه به كرات هفتاد ، هشتاد هزار ، بلكه متجاوز ، سوار و پيادهء سالدات و خلق پتربورغ در آنجا جمع بوده و ملاحظه شده و باز بعضى از اطراف ميدان خالى بوده ، و به سمت ديگر متصل است به خانهء قسطنطين برادر پادشاه كه آن را به‌كلى از سنگ مرمر ساخته‌اند و از بيرون خانه سنگ‌بندى آن ظاهر است و اصل اين خانهء پادشاه را كه ارميتاج مىنامند اپلىزوت دختر پتر كبير بنا كرده در ايام پادشاهى خود ، و بعد از سلطنت او هر يك از پادشاهان خانه و مكانى ساخته ، متصل و ضميمهء آن كرده‌اند كه الحال وسعت و عمارات عالى و مكان‌هاى آن از حد قياس بيرون است . طول آن خانه تقريبا چهارصد ذرع و عرض آن يكصد و هفتاد و پنج ذرع مىباشد و ارتفاع آن سى و پنج ذرع است و پنج طبقه عمارات بالاى يكديگر ساخته‌اند و در طبقهء زير اصطبل پادشاهى واقع است كه آن را منج مىگويند و طول آن دويست و ده ذرع و عرض چهل و پنج ذرع مىباشد و در آنجا اسبان را تعليم مىدهند و چندين رأس اسب و آدم و سوار در آنجا جا مىشود ، در ساير طبقات اوطاق‌ها و عمارات عالى و مكان‌هاى

--> ( 1 ) - متن : نهار ( 2 ) - متن : اساس