[ فصل هفتم ورود به پترزبورگ ] يوم جمعه پانزدهم : چون ظاهر بود كه اساس و دستگاه استقبالى و وضع و سامانى به جهت ورود صاحبى ايلچى در كار نيست ، صاحبى هم روز را در آنجا بسر برده ، شام سوار گاريت شده ، و كمترين خدمت‌گذاران را در خدمت خود نشانيده روانهء شهر شديم . و در خانه‌اى كه منزل بود ، رفته سكنا نموديم . مهمانداران قديم و جديد و چند نفر مستخدمان و خدمتكاران نيز درآنجا بودند . چون مسافت راه بيست و دو ورث بود و قدرى از شب گذشته وارد شديم بعد از ورود صاحبى ايلچى ساعتى نشسته ، چاى « 1 » صرف نموده استراحت نمودند . اين خانه و منزل صاحبى ايلچى مكان مرغوبى است . سه طبقه ساخته شده ، و در هرطبقه بيوتات و اطاق‌هاى بسيار دارد . خصوص در طبقهء اول كه چندين اطاق‌هاى بسيار وسيع و مكان‌هاى نشيمن و شب‌خواب ، و خلوت و ديوانخانه ، و ميزخانه كه مكان صرف غذا مىباشد . و بعضى مكانهاى ديگر دارد ، كه در آنجا صاحبى ايلچى و بعضى از همراهان توقف دارند و در هر اطاق به آئين روس كرسى و صندلى و بانك و مكان نشستن از اطلس مشجر سبز و قرمز و چيت فرنگى و ماهوت ساخته گذاشته‌اند ؛ و پرده‌ها در اطراف درها « 2 » به همين نسبت دارد و پنجره‌هاى آينه و درهاى بزرگ در اطراف آن مىباشد و تمام راه در يكديگر دارد و در هر مكان شمعدان‌ها و چلچراغهاى طلاكارى گذاشته‌اند كه شبها در هر اطاق چندين شمع كافورى و چراغ روشن مىنمايند . و آينه‌هاى بلندقد در هر اطاق متعدد گذاشته‌اند و ميز و اسباب و كرسىها نيز در اطاق صرف غذا مهيا كرده‌اند . و چون در ايام توقف باغ ؟ ؟ ؟ رازسكوسلو صاحبى ايلچى به عهده چند نفر آدم خود نموده بودند كه حمامى در همين خانه به دستور ايران ساخته باشند كه نظر به وفور ضرورت و جمعيت احتياجى به حمام‌هاى روس نشده باشد . حمامى نيز در اين خانه ساخته بودند و حوض و خزانهء بزرگ از مس ساخته دهن شيرها كار گذاشته بودند . و به حسب وضع بنيه و گرم‌خانه و آب و صفا ، و گرمى و پاكيزگى خالى از امتيازى نبود . بسيار به كار آمد . و ساختن آن بجا اتفاق افتاده بود . و در سمت مشرق خانه به فاصلهء بيست قدم باغ كوچكى واقع است كه متعلق به همين خانه مىباشد . اشجار و چمن سبز خرم دارد آنجا را از براى گردش فى الجمله صفائى داده بودند ، و گل كارى كرده بودند ، و در سمت مغرب كه پيش روى خانه است ، كوچهء طولانى واقع است ،

--> ( 1 ) - متن : چاهى ( 2 ) - متن : درب‌ها