سفرنامهء خسرو ميرزا به‌عنوان سفرنامه خسرو ميرزا به روسيه شهرت دارد ، نه به‌نام ميرزا مصطفى افشار كه آن نيز نويسنده سفرنامه است . اما گوئى قسمت چنين بوده است اين هر دو كتاب به اهتمام قلم‌زن اين سطور براى چاپ آماده شود و به چاپ برسد . از دليل السفرا سفرنامه ميرزا ابو الحسن خان ( ايلچى ) به روسيه تا جائى كه نگارنده اطلاع دارم سه نسخه به قرار زير در ايران موجود است . اول : نسخه كتابخانه ملى تهران كه آقاى انوار در فهرست نسخ خطى آن كتابخانه جلد 5 طى شماره 2093 آن را معرفى كرده است و متعلق به كتابخانه دولت عليه ايران بوده و چنان‌كه از قرائن پيداست گويا به خط مؤلف است . در صفحه عنوان آمده است « واجب العطا اين كتاب شرح حالات و سفرهاى ايلچى گرى مرحوم ميرزا ابو الحسن خان وزير دول خارجه را به گداى درگاه خود محمد بن عبد الله النورى كه آدمى خوب مشهور به صديق الملك رئيس دفاتر وزارت خارجه فرستاده ، عطا نمود . فى شهر صفر المظفر 1288 از ميرزا هادى است . » « 1 » دوم : نسخه كتابخانه مجلس شوراى ملى است . كه طى شماره 14071 - 2930 ك - ح در آن كتابخانه نگه‌دارى مىشود . روى جلد و مؤلف كتاب محمد هادى را به غلط محمد ماوى ثبت كرده‌اند . سوم : نسخه موجود در كتابخانه وزارت امور خارجه ايران است كه خط آن با خط نسخهء كتابخانه ملى ايران يكى است و آقاى احمد منزوى در جلد 6 فهرست نسخه‌هاى خطى ، آن را به شماره 41660 معرفى كرده است و ما در زير به اختصار به معرفى اين نسخه‌ها مىپردازيم : الف : نسخه كتابخانه ملى از قرائن پيداست كه به خط مؤلف است و همان نسخه‌اى است كه نويسنده ميرزا محمد هادى علوى شيرازى هنگام حركت از ايران در دست داشته و وقايع روزانهء سفر را در آن ثبت و ضبط مىكرده است . اين نسخه را استاد انوار در جلد 5 فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانه ملى زيرشماره 2093 / ف چنين معرفى كرده است . « سفرنامهء ميرزا ابو الحسن خان شيرازى از ميرزا هادى شيرازى ، زمان تاليف : قرن سيزدهم ه . ق . آغاز : بسمه ، آغاز كارى كه به فرخى پذيراى انجام . پايان نسخه : در مقام تعريف و توصيف برآمدند و اظهار امتنان . خط : شكسته نستعليق قرن سيزدهم ه . ق . مؤلف ميرزا هادى شيرازى . سرفصلها : با مركب قرمز . جلد مقوائى 200 * 260 . كاغذ فرنگى 1350 * 205 - 147 برگ . 16 سطر كامل . 549 ر م . » ما اين نسخه را به‌سبب كامل‌تر بودن از دو نسخه ديگر ، متن قرار داديم و با دو نسخه ديگر مقابله كرديم . افتادگى اين نسخه در پايان از نسخه‌هاى وزارت امورخارجه و كتابخانه

--> ( 1 ) - براى اطلاع از شرح احوال صديق الملك رجوع كنيد به سالنامه وزارت امور خارجه ، سال 1332 هجرى ص 57 .