سركشىهاى قريش به رهبرى اصحاب جمل و معاويه و همچنين تنگ‌نظريهاى جاهلانه خوارج كه از طرف سران خودخواه قبايل تحريك شده بودند ، در ايران تحريكى نبود . در اين دوران به تدريج بذر دوستى اهل بيت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در دل ايرانيان پاشيده شد و كشش و جاذبه‌اى نسبت به خاندان پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و علويان در ميان موالى ايجاد گرديد . از طرف ديگر در دوران خلافت پنج ساله امير المؤمنين عليه السّلام و حتى قبل از آن شاهد مراودات دوستانه و انسانى امام على عليه السّلام با موالى هستيم . يكى از اين قضايا ، واكنش شديد امام در مقابل قتل هرمزان به دست عبيد الله بن عمر فرزند خليفه دوم بود ، زيرا پس از مرگ عمر به دست يك ايرانى به نام فيروز ابو لوءلوء ، عبيد الله بن عمر ، چهار تن از ايرانيان ساكن مدينه از جمله هرمزان را به قتل رساند . زمانى كه خلافت به امام على عليه السّلام رسيد در صدد برآمد ، عبيد الله را به قصاص قتل هرمزان كه به ناحق كشته شده بود ، قصاص كند . عبيد الله به معاويه پناه برد و حتى در جنگ صفين در مقابل حضرت على عليه السّلام قرار گرفت « 1 » ، از موارد ديگر همدردى امام با موالى پس از فتح نهاوند بود كه عده‌اى از بزرگان و شاهزادگان و دختران و زنان خاندان سلطنتى يزدگرد توسط مسلمانان اسير و به مدينه فرستاده شدند ، عمر خواست زنهاى آنان را بفروشد و مردها را بردهء اعراب قرار دهد كه در طواف كعبه افراد عليل و ضعيف و پيرمردان را حمل

--> ( 1 ) - ابو الحسن على بن حسين مسعودى ، مروج الذهب و معادن الجوهر ، دار الاندلس ، 1385 ق ، ج 2 ، ص 385 .