محمد على حاجيلو
121
ريشه هاى تاريخى تشيع در ايران ( فارسى )
مذهب اسماعيلى را پذيرفته بودند ، يا تسليم او شدند و يا به آتش كشيده شدند اما موفق به تسخير الموت نشد . حسن صباح پس از استقرار در الموت همچنان به تسخير قلعههاى ديگر همت گماشت . به نوشتهء جوينى : حسن در استخلاص نواحى كه متصل به الموت است و مواضعى كه بدان نزديك بود مبالغت مىنمود و هر موضع كه به تبليس دعوت ميسر شد ، مسلم گرداند و آنچ به تغزير او مغرور نمىشد ، به قتل و هتك و نهب و سفك و حرب مىستد و از قلاع آنچ ميسر مىشد بدست مىآورد و هركجا سنگى مىيافت كه بنا را مىشايست بر آن قلعهيى بنياد مىنهاد . « 1 » از جمله اين قلعهها كه از لحاظ نظامى و جنگ و دفاع موقعيتى عالى داشت ، قلعه « لمسر » بود كه به فرماندهى بزرگ اميد ، در سال 490 ه ق با جنگ و خونريزى فتح شد . « 2 » از آن پس رفتهرفته به قلعههاى ديگر دست يافتند ، چنانكه اسماعيليان قهستان به سركردگى حسين قاينى ( كه در سال 484 ه ق از طرف حسن صباح به آن سامان رفته بود ) بر ضد دولت سلجوقيان قيام كردند و زمام فرمانروايى تمام قلعهها و شهرهاى قاين ، توس ، طبس ، زوزن و غيره را به دست گرفتند و كارگران سلجوقى را بيرون راندند و مثل الموت و بخش رودبار دولتى مستقل تشكيل دادند . همچنين دو قلعه بسيار مهم را در ارّجان واقع در بخش غربى فارس ، نزديك خوزستان به سركردگى داعى بزرگ ، ابو حمزه كفشگر ارجانى ، تسخير كردند . پراهميتتر از همه پس از فتح الموت ، تسخير
--> ( 1 ) . تاريخ جهانگشاى جوينى ، پيشين ، ج 3 ، ص 72 . ( 2 ) . روند نهضتهاى ملى و اسلامى در ايران ، پيشين ، ص 520 .