ميرزا بيگ جنابدى
39
روضة الصفويه ( فارسى )
مؤلّف صفوة الصفا ايراد نموده كه چون شيخ زاهد آن زبدهء اما جد را به تشريف سجّادهنشينى و تلقين فرق مؤمنين مرتبهء جلال ارزانى فرمود ، نسايم اين عطيّه ، نواير رشك و كينه در بواطن مريدان اشتعال داد . . . » [ 9 الف ] مورد سوّم مربوط مىشود به منقبت شيخ صفى . [ 11 الف ] مورد چهارم مطلبى است راجع به نكاح شيخ صفى با دختر شيخ زاهد و خوشحالى شيخ زاهد از اين ازدواج كه نتيجهاش تولّد طفلى پاك [ شيخ صدر الدّين ] خواهد بود . [ 13 ب ] مورد پنجم مطلبى است راجع به اختلاف دو قبيلهء « تول » و « آلاروق » در ولايت اردبيل . [ 13 ب ] مورد ششم مربوط است به التماس ملك اشرف جهت شفاعت صدر الدّين به جانى بيگ . [ 15 ب ] استاد گلچين پس از اشاره به اين امر كه ميرزا بيگ تأليف خود را از روى صفوة الصفا استنساخ كرده است ، اضافه مىكنند كه : « . . . از اينجا به بعد شامل وقايع از سنهء 985 تا 900 [ كذا ] هجريست كه بدون يك حرف كم و زياد سرقت [ ؟ ] جلد دوازدهم أحسن التواريخ حسن روملوست » به طورى كه قبلا گفته شد ، خوشبختانه مؤلّف در آخرين فصل كتاب ، صريحا از منابعى كه در تهيّه و تنظيم روضة الصّفويّة از آنها استفاده كرده ، يكبهيك نام برده است . طبق همين ادّعا مطالب مربوط به دوران شاه اسماعيل اوّل را از كتاب حبيب السير خواندمير ، وقايع شاه طهماسب اوّل را از كتاب [ ؟ ] خواجه محمود و كتاب جهانآراى قاضى احمد غفارى نقل شده و خود مؤلّف در اين باره مىنويسد : « . . . حقير بر آن نسخ اعتماد نموده . . . از روى نسخ از زمان پادشاه جليل [ - شاه اسماعيل اوّل ] تا انتهاى پادشاه ولى [ - شاه طهماسب اوّل ] كه منتهى به زمان قزاق بود ثبت افتاد » [ 499 ب ] و چون بنا به عقيدهء وى « . . . بعد از زمان قزاق خان كسى از مورّخان در مقام تحرير نيامده ، ذرّهء بىمقدار به خدمت كسانى كه در آن زمان بودهاند رسيده و متفحّص احوال بوده احوالات اواخر زمان پادشاه ولى تا زمان وفات و جلوس شاه اسماعيل ثانى و وفات وى و احوالات پادشاه مؤيّد شاه سلطان محمد . . . تا زمان جلوس پادشاه زمان شاه عبّاس صفوى از راويان ثقه استماع نموده و بعد از وثوق مثبّت گردانيد . . . » [ 500 الف ] و مؤلّف در اكثر وقايع دوران شاه عبّاس ، از جمله تسخير آذربايجان ، شخصا حضور داشته و مشاهدات خود را به رشتهء تحرير كشيده است . طبق همين نوشته ، سه نوع منبع مورد استفادهء مؤلّف قرار گرفته است : منابع مكتوب ،