ميرزا بيگ جنابدى

38

روضة الصفويه ( فارسى )

كرده است ؛ كما اين كه علاوه بر چهار نسخه أقدم و أصحّ كه در تصحيح اخير مورد استفاده اين جانب بوده ، در نسخه‌هايى ديگر از جمله نسخهء اهدايى مرحوم حاج حسين نخجوانى به كتابخانه ملّى تبريز ، نسخهء مرحوم سعيد نفيسى كه شادروان نصر اللّه فلسفى در تأليف اثر محقّقانهء خويش « زندگانى شاه عبّاس اوّل » از آن استفاده كرده ، و نسخهء متعلّق به كتابخانهء ازبكستان شوروى ، سياق نوشتار يكنواخت و پيوسته است ، ولى متأسّفانه در نسخهء مجلس به همان دليلى كه قبلا گفته شد با تكرار جملاتى از قبيل : « متوفّيات اين سال » و « وقايع مهمّ اين سال » رشتهء مطالب از هم گسيخته و مطالب به صورت منقطع و ناقص درآمده است . مورد سوّم : مطلب مهمّ اين كه مؤلّف در آخر كتاب ، بعد از ذكر وقايع سال 1036 ، فصل جداگانه‌اى را اختصاص داده به منابعى كه در تأليف كتاب از آنها استفاده كرده است . متأسّفانه به دليل نبودن اين فصل در نسخهء كتابخانهء مجلس و عدم مراجعه به نسخ ديگرى از « روضة الصّفويّة » ، آقاى گلچين معانى در معرفى اين منبع مهمّ تاريخى - كه در هنگام تأليف مقالهء ايشان حد اقل چهار نسخه در كتابخانه‌هاى ايران شناخته بوده - حقّ مطلب را چنان كه بايد ادا نفرموده و مؤلّف كتاب ؛ يعنى ميرزا بيگ جنابدى ، را متهم به سرقت ادبى كرده‌اند . براى كشف ابهام ، ضمن پوزش خواهى از محضر آقاى گلچين معانى ذكر مطالبى ضرورى مىنمايد . در مورد مطالب اوّليّهء مقاله كه مربوط است به سلسلة النسب خاندان صفوى ، همان‌طورىكه ايشان نوشته‌اند ميرزا بيگ شرح كاملى در مورد نسب اين دودمان از صفوةالصفاى ابن بزّاز داده است . نكتهء قابل ذكر در اين مورد اين است كه به احتمال قوى علّت استفادهء ميرزا بيگ از صفوة الصفا بايد اين باشد كه موقع شروع به تأليف روضة الصّفويّة ( سال 1023 ) منبع ثقه و مطمئنّى در اين موضوع به غير از صفوة الصفا تأليف نشده بوده و يا حد اقل در دسترس مؤلّف نبوده است . در هر حال در كلّ كتاب شش بار از مطالب صفوة الصفا استفاده شده است و مؤلّف در تمام مواردى كه از اين كتاب نقل قول كرده صريحا به آن اشاره مىكند . شش مورد اينها هستند : مورد اوّل مربوط است به شرح احوال سيّد جمال الدّين گيلانى مراد تاج الدّين ابراهيم پدر شيخ زاهد گيلانى مراد شيخ صفى الدّين اردبيلى ، كه مىگويد : « . . . در كتاب صفوة الصفا مذكور است كه نسب خرقهء سيّد جمال الدّين به سيّد الطائفة شيخ جنيد بغدادى مىرسد و سلسلهء مشايخ شيخ به شاه اولياء علىّ مرتضى مىرسد . . . » [ 8 ب ] مورد دوّم مربوط است به انتخاب شيخ صفى بعنوان جانشينى شيخ زاهد كه : « . . .