و دور مأمور بود ، بجمع و تأليف اين نسخه پرداخت ، و آن را به ترتيب حروف تهجى مرتب و هر حرفى را بحركات ثلاث معرب ساخته هر باب را مبتنى بر چند حرف نمود و بنا بر صلابت الفاظ و صعوبت لغات آن را به سنگلاخ موسوم . . . » « 1 » مگر اينكه بگوييم شروع بتأليف كتاب در عهد نادر بوده و به سال 1173 پايان يافته است . آنگاه نوشتهء رياض الشعراء را همچنين تفسير كنيم ، كه چون على قلى خان در هند مىزيسته و رابطهء وى با ايران منقطع شده و از احوال ميرزا مهدى خان بىاطلاع مانده او را مرده پنداشته است ! آثار و مؤلفات ميرزا مهدى خان تاليفات ميرزا مهدى خان عبارتست از : 1 - تاريخ نادر شاه كه به ( جهانگشاى نادرى ) معروف و نسخه‌هاى خطى و چاپى آن فراوان است ، و اخيرا نيز به هزينهء انجمن آثار ملى بطبع رسيد ( نشريهء شمارهء 45 انجمن آثار ملى ) . مطالب اين كتاب تا اندازه‌اى مفصل‌تر از دره و نثر آن ( جز در بعض سر فصل‌ها ) ساده و روان است و كمتر صناعت‌هاى لفظى دارد . 2 - درّه نادره . كه دربارهء آن بتفصيل بحث كرده‌ايم . 3 - وقايع روزانهء سلطنت نادر شاه . نام اين كتاب در صبح گلشن « 2 » و فهرست كتابخانهء مدرسهء عالى سپهسالار بنقل از مرحوم تربيت آمده است . 4 - سنگلاخ . فرهنگ لغات امير علىشير نوايى ( لغت تركى به فارسى ) با مقدمهء مفصلى در دستور زبان تركى و ( ضوابط و قواعد لغت ترك ) كه آن را مبانى اللغة ناميده ، و تذييلى در لغات عربى و فارسى و كناياتى كه در كتب منظوم و محبوب القلوب مير علىشير آمده است . اين كتاب در سال 1960 به سرمايهء اوقاف گيب در لندن بچاپ رسيد . 5 - منشآت وى ، شامل احكام و فرمان‌ها و عهدنامه‌ها و مكاتبات دوستانه ، كه پس از وى جمع‌آورى شده و ضمن مخزن الانشاء بچاپ رسيده است .

--> ( 1 ) - ص 1 - 2 نسخهء گراورى اوقاف گيب . ( 2 ) - ر ك ص ( م ) اين مقدمه .