گرديد . امامت آن حضرت تا سال پنجاه هجرى كه با نقشه‌ى معاويه و توسط همسرش جعدة دختر اشعث بن قيس به شهادت رسيد ، ادامه يافت . دوران خلافت ظاهرى امام حسن عليه السّلام چند ماه بيش نبود . « 1 » معاوية بن ابى سفيان با آن حضرت به عنوان خليفه پيامبر و امام مسلمانان بيعت نكرد ، بلكه دست به شورش زد و چون در ميان گروه‌هاى مختلف با گرايش‌هاى اعتقادى و روحى مختلف وجود داشت ، و از طرفى معاويه با دسيسه‌هاى گوناگون وحدت و انسجام كسانى را كه با آن حضرت بيعت كرده بودند در هم شكست ، و كار به جايى رسيد كه در اثر نفوذ نفاق و دنياگرايى بسيارى از آنان تصميم گرفتند كه امام مجتبى عليه السّلام را ، خود ، تسليم معاويه كنند ، با توجّه به چنين شرايط و احوالى امام عليه السّلام مصلحت را در اين دانست كه پيشنهاد صلح كه از طرف معاويه مطرح شده بود ، را بپذيرد ، البته با شرايطى كه توسط امام عليه السّلام تعيين گرديد . از جمله شرايط اين بود كه معاويه و هواداران او از سبّ و ناسزاگويى به امير المؤمنين عليه السّلام دست بردارند و به شيعيان و هواداران آن حضرت آزارى نرسانند ، و حقوق آنان ، از بيت المال را به آنها بپردازند . معاويه اين شرايط را پذيرفت اما به آنها عمل نكرد . هنگامى كه به نخيله « 2 » رسيد براى مردم سخنرانى كرد و آشكارا به آنان گفت : من با شما جنگ نكردم نماز بخوانيد و روزه بگيريد و حج به جاى آوريد و زكات بپردازيد ، شما خود اين كارها را

--> ( 1 ) . يعقوبى آن را دو ماه و به قولى چهار ماه نقل كرده است ، تاريخ اليعقوبى : 2 / 121 ؛ ولى مطابق نقل سيوطى مدت خلافت ظاهرى آن حضرت پنج تا شش ماه بوده است . تاريخ الخلفاء ، ص 192 . ( 2 ) . نخيله مكانى است در نزديكى كوفه ، معجم البلدان : 5 / 278 .