أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ ما عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ ( توبه / 128 ) . هرگاه سجده كردن بر لباس و مانند آن جايز بود ، بدون شك درخواست مسلمانان را رد نمىكرد ، و از سجده كردن بر جامه‌هايشان نهى نمىنمود . از احاديث ديگرى كه از صحابه نقل شده است به دست مىآيد كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در مرحله‌ى بعد سجده بر حصير و بوريا را اجازه داده است . « 1 » احاديث ديگرى نيز روايت شده است كه بر جواز سجده بر لباس و مانند آن در شرايط اضطرارى ، دلالت مىكند . اگرچه در برخى از اين روايات ، صرفا شدّت گرمى هوا ذكر شده و اضطرارى بودن آن نيامده است ، ولى در برخى از آنها تصريح شده است كه سجده ، بر لباس در شرايطى بوده است كه افراد در اثر شدّت گرما توانايى سجده بر زمين را نداشتند چنان‌كه انس بن مالك گفته است : « كنّا اذا صلّينا مع النبي صلّى اللّه عليه و آله فلم يستطع أحدنا أن يمكن جبهته من الأرض ، طرح ثوبه ثم سجد عليه » « 2 » . در اين حديث ، جواز سجده بر لباس به شرايط عدم توانايى سجده بر زمين مقيّد شده است . اين قيد ، اطلاق روايات ديگر را مقيّد مىكند . حاصل آنچه از احاديث اهل سنّت در مورد سجده به‌دست مىآيد مطالب ذيل است : 1 . در آغاز فقط سجده بر سنگ و خاك مجاز بوده است . 2 . در مرحله‌ى بعد سجده بر امثال حصير و بوريا كه از زمين مىرويد هم اجازه داده شده است .

--> ( 1 ) . مسند احمد ، ج 6 ، صص 179 ، 309 ، 331 : 2 / 192 - 198 ؛ ر . ك : الاعتصام بالكتاب و السنّة ، ص 81 . ( 2 ) . صحيح بخارى : 2 / 64 ، كتاب الصلاة ، باب بسط الثوب في الصلاة للسجود .