نيز مىفرمايد : أَ فَنَجْعَلُ الْمُسْلِمِينَ كَالْمُجْرِمِينَ ما لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ « 1 » : آيا تسليم شوندگان در برابر فرامين الهى را چون مجرمان قرار خواهيم داد ، چگونه داورى مىكنيد ؟ حقيقت معاد معاد به معنى بازگشتن است ، و مقصود از آن در اصطلاح شرع ، تعلق دوباره‌ى روح به بدن به هنگام برپايى قيامت است . بر اين اساس ، معاد هم به روح مربوط مىشود و هم به بدن ، يعنى هم جسمانى است و هم روحانى . پاداش‌ها و كيفرهاى اخروى دوگونه است ، برخى پاداش‌ها و كيفرها ، عقلانى و روحانى است كه درك آنها به بدن و قواى حسّى نياز ندارد ، مانند حسرت جانكاه براى تبهكاران ، و رضوان الهى براى پرهيزگاران و مقربان . قرآن كريم در مورد حسرت جانكاه تبهكاران مىفرمايد : كَذلِكَ يُرِيهِمُ اللَّهُ أَعْمالَهُمْ حَسَراتٍ عَلَيْهِمْ « 2 » . و در مورد رضوان الهى براى پرهيزگاران مىفرمايد : وَ رِضْوانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ . « 3 » نوع ديگر پاداش‌ها و كيفرها جسمانى و محسوس است ، و درك آنها به بدن و قواى بدنى نياز دارد . اين‌گونه پاداش‌ها و كيفرها به تفصيل در آيات قرآن و روايات

--> ( 1 ) - قلم / 35 . ( 2 ) - بقره / 167 . ( 3 ) - توبه / 72 .