على ربانى گلپايگانى

318

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

كرامت يكى از ياران سليمان خبر داده مىفرمايد : قالَ الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ ( نمل / 40 ) در احاديث اسلامى بابى تحت عنوان « محدّث » گشوده شده و از كسانى كه داراى اين مقام بوده‌اند يادشده است ، محدّث كسى را گويند كه بدون اين‌كه داراى مقام نبوى ، بوده و ملك و فرشته را در خواب يا بيدارى مشاهده كند ، چيزى از عالم غيب به او الهام مىشود . ابو عبد اللّه بخارى از ابو هريره روايت نموده كه گفت : پيامبر فرمود : در ميان بنى اسراييل افرادى بودند كه بدون اين‌كه داراى مقام نبوت باشند از جانب غيب با آنان گفت‌وگو مىشد . « 1 » و در احاديث شيعه نيز از پيشوايان معصوم عليهم السّلام به‌عنوان محدّث و از فاطمه زهرا به‌عنوان « محدّثة » يادشده ؛ چنان‌كه محدّث كلينى ، روايات آن را در كافى و مجلسى ، در بحار الانوار آورده است . ائمه‌ى اهل البيت عليهم السّلام براى جلوگيرى از هر گونه سوء تفسير و اين‌كه كسى در مورد آنان توهّم نبوت نكند ، و نيز براى رد عقيده‌ى كسانى كه چنان تفسير نادرستى داشتند ، تصريح نموده‌اند كه علوم و آگاهى ما مربوط به بيان حلال و حرام شريعت اسلام است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آورده است ، و ما هرگز داراى منصب نبوت نمىباشيم . چنان‌كه از امام صادق عليه السّلام روايت كه فرمود : « انما الوقوف علينا في الحلال و الحرام ، فأمّا النبّوة فلا » « 2 » مفاد حديث اين

--> ( 1 ) . صحيح البخارى ، ط دار المعرفة ، بيروت : 2 / 295 . ( 2 ) . اصول كافى : 1 / 268 ؛ بحار الانوار : 26 / 83 .