على ربانى گلپايگانى
302
درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )
آخرت نيست ، طبعا در دنيا صورت خواهد گرفت . و اين همان رجعت است . « 1 » 2 - رَبَّنا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَ أَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنا بِذُنُوبِنا فَهَلْ إِلى خُرُوجٍ مِنْ سَبِيلٍ . « 2 » اين آيه از كسانى سخن مىگويد كه در قيامت گرفتار عذاب الهى مىشوند . آنان با اعتراف به گناهان خود نجات خويش از عذاب را درخواست مىكنند . نكتهى جالب توجه اين است كه آنان از دو اماته و احيا ( ميراندن و زنده كردن ) سخن مىگويند ، يعنى يادآور مىشوند كه خداوند آنان را دوبار ميرانده و دوبار زنده كرده است . همهى انسانها يك بار مىميرند ( قبض روح مىشوند ) و يك بار زنده مىشوند . ( بار ديگر روحشان به بدنشان تعلّق مىگيرد تا پاداش و كيفر اعمال خود را ببينند ) . ولى اين گروه دوبار مىميرند و دوبار زنده مىشوند . اين مطلب بر اعتقاد به رجعت منطبق مىگردد . كسانى كه مشمول رجعت مىشوند دوبار مىميرند و دوبار زنده مىشوند . منكران رجعت در تفسير آيه گفتهاند : مقصود از دو اماته يكى موت قبل از حيات دنيوى است ، و ديگرى موت پس از حيات دنيوى ، و مقصود از دو احياء يكى حيات دنيوى است و ديگرى حيات اخروى . اين تفسير با ظاهر واژهى « اماته » سازگار نيست ، زيرا مفاد آن اين است كه موجودى داراى حيات باشد ، سپس حيات او گرفته شود ، به عبارت ديگر كاربردهاى لفظ اماته
--> ( 1 ) . مصنّفات الشيخ المفيد : 7 / 32 - 33 . ( المسائل السرويّة ) . ( 2 ) - غافر / 11 .