على ربانى گلپايگانى

301

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

اماميه واقع شده است . « 1 » جامع‌ترين كتاب در مورد رجعت كه در زمان‌هاى اخير تأليف شده است ، كتاب « الايقاظ من الهجعة بالبرهان على الرجعة » تأليف محدّث شيعى شيخ حرّ عاملى است . « 2 » علّامه شبّر نيز در كتاب حق اليقين به تفصيل در مورد آن بحث نموده است . متكلّمان شيعه ، علاوه بر استدلال به احاديث ائمّه‌ى اهل بيت عليهم السّلام يا اجماع علماى شيعه بر رجعت ، به برخى از آيات قرآن نيز بر رجعت استدلال كرده‌اند . در اين‌جا دو نمونه را يادآور مىشويم : 1 . وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآياتِنا فَهُمْ يُوزَعُونَ « 3 » اين آيه از روزى خبر مىدهد كه از هر امّت و جمعيّتى برخى از تكذيب‌كنندگان آيات الهى زنده مىشوند . حشر در اين آيه به عده‌اى از تبهكاران اختصاص دارد ، در حالىكه حشر روز قيامت عموميت دارد چنان‌كه مىفرمايد : وَ حَشَرْناهُمْ فَلَمْ نُغادِرْ مِنْهُمْ أَحَداً . « 4 » بنابراين ، قرآن كريم از دو حشر خبر داده است ، يكى حشر عمومى كه مربوط به قيامت و سراى آخرت است ، و ديگرى حشر مخصوص به عدّه‌اى كه چون در

--> ( 1 ) . بحار الانوار : 53 / 122 - 124 . ( 2 ) . اين كتاب اخيرا با تحقيق آقاى سيد عبد الكريم محمد موسوى در 472 صفحه از سوى مؤسّسه‌ى السيّدة المعصومة عليها السّلام به زيور طبع آراسته شد . ( 3 ) - نمل / 83 . ( 4 ) - كهف / 47 .