على ربانى گلپايگانى

199

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

از پيامبران و امامان به عنوان حجت‌هاى ظاهرى خداوند ، و از عقل به عنوان حجت باطنى خداوند ياد كرده است . « 1 » خواجه نصير الدين طوسى در مورد فلسفه بعثت پيامبران گفته است : « ضرورت وجود پيامبران بدان جهت است كه افراد بشر را از طريق عقايد حقه و اخلاق پسنديده و اعمال شايسته‌اى كه نفع دنيوى و اخروى آنان را دربر دارد تكامل بخشند ، و نيز حيات اجتماعى بشر را ، از طريق بنا نهادن جامعه بر اساس خير و فضيلت و همكارى در امور دينى و برخورد مناسب با كسانى كه از طريق خير و صلاح منحرف مىگردند ، به كمال و تعالى رهنمون شوند » « 2 » . معجزه و نبوت مقام نبوت از بزرگترين مقامهاى بشرى است . ادعاى چنين مقام بزرگى را نمىتوان بدون دليل معتبر پذيرفت . معجزه عمومىترين و استوارترين راه شناخت پيامبران الهى است . البته ، هرگاه كسى كه پيامبريش ثابت شده است ، بر پيامبرى فردى گواهى دهد ، نبوت او ثابت خواهد شد . چنان‌كه با مطالعه در حالات و عقايد و رفتار يك شخص نيز مىتوان تا حدى صدق گفتار او را به دست آورد ، اما طريق نخست عموميّت ندارد ، و طريق دوّم نيز از نظر منطقى براى همگان علم و يقين نخواهد آورد ، بدين

--> ( 1 ) . اصل كافى : ج 1 ، كتاب العقل و الجهل ، حديث 12 . ( 2 ) . تلخيص المحصّل : ص 367 .