على ربانى گلپايگانى

120

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

ائمه‌ى اهل بيت عليهم السّلام - قرآن كريم نخستين و مهم‌ترين منبع و سرچشمه‌ى عقايد ، معارف و احكام دينى است . امام صادق عليه السّلام در اين‌باره فرموده است : « انّ اللّه تبارك و تعالى أنزل في القرآن تبيان كلّ شيء حتّى و اللّه ، ما ترك اللّه شيئاً يحتاج اليه العباد حتّى لا يستطيع عبد يقول لو كان هذا أنزل في القرآن ، الّا و قد انزله اللّه فيه » « 1 » ؛ خداوند بزرگ بيان همه چيز را در قرآن نازل كرده است ، سوگند به خدا چيزى را كه بندگان ( در زمينه‌ى هدايت ) به آن نياز دارند ، فروگذار نكرده است تا كسى نتواند بگويد اگر اين حكم از خداوند بود ، در قرآن نازل مىشد ، آگاه باشيد كه خداوند آن را در قرآن نازل فرموده است . آن حضرت در حديث ديگرى فرموده است : « ما من أمر يختلف فيه اثنان الّا و له اصل في كتاب اللّه عزّوجّل ، و لكن لا تبلغه عقول الرّجال » « 2 » ؛ هيچ مسأله‌اى كه مورد اختلاف قرار گيرد ، وجود ندارد مگر اين‌كه اصل آن در كتاب الهى آمده است ؛ ولى عقول افراد به آن نمىرسد ( بنابراين ، قرآن به مفسرانى توانمند كه حقايق قرآن را مىدانند نياز دارد ) . اصالت قرآن كريم از ديدگاه ائمه‌ى اهل بيت عليهم السّلام تا حدّى است كه هم‌آهنگ بودن احاديث اسلامى با قرآن از شرايط مقبوليت احاديث است و هرگاه حديثى فاقد چنين ويژگى بوده و با قرآن ناسازگار باشد ، مردود خواهد بود . چنان‌كه امام صادق عليه السّلام فرموده است :

--> ( 1 ) . اصول كافى : 1 / 59 ، باب الرد الى الكتاب و السنّة ، حديث 1 . ( 2 ) . همان ، حديث 6 ، ص 60 .