على آقا نورى

315

خاستگاه تشيع وپيدايش فرقه هاى شيعه در عصر امامان ( فارسى )

حمايت برخى از چهره‌هاى معروف قرار گرفت ، قائلين به امامت جعفر بن على بودند كه به نوشته نوبختى ، يكى از متكلمان كوفه به نام على بن الطاحنى از آنها حمايت كرد و خواهر فارس بن حاتم قزوينى نيز او را در اين كار يارى داد . « 1 » پيش از آن نيز هواداران فارس بن حاتم كه از طرف امام هادى عليه السّلام سخت مورد ملامت قرار گرفته بود ، در زمان حيات امام عسگرى عليه السّلام مسئله امامت جعفر را مطرح مىكردند . فرقه جعفريه و يا طاحنيه - به معناى طرفداران امامت جعفر بن امام هادى ، سرسخترين مخالفان اماميه بوده و در ميان شيعيان نيز هوادارانى از غاليان و جز آنها داشته‌اند . نمونه آنها ، همان على طاحن و نيز على بن حسن بن فضال است كه از فطحى مذهبان بود و در ادامه ، به امامت جعفر معتقد شدند . و بعد از مرگ جعفر به على بن جعفر و بنابر گزارش ابو حاتم به زنى به نام فاطمه رجوع كردند . شايد بتوان گفت كه پس از انشعاب زيديه و اسماعيليه ، و واقفه مشهور ، اعتقاد به امامت جعفر ، اگرچه چندان دوام نياورد ، امّا از انشعابات بزرگى بود كه رخ داد و در نقاط ديگر همراه با انشعاباتى چند به‌طور محدود به زندگى خود ادامه دادند و به سمت و سوى غالىگرى كشيده شدند . « 2 » با اين‌همه بنابر نقل شيخ مفيد ، در سال 373 هجرى كه وى مشغول نوشتن كتاب خود بوده از انشعابات موردى كه در كتب كهن آمده تنها اماميه وجود داشته‌اند و بنابر سخن او اماميه از نظر تعداد و از لحاظ علمى ، پرجمعيت‌ترين فرقه شيعه هستند . آنان دانشمندان علم كلام و صلحا و عبادت پيشگان فقيه و علماى حديث و ادبا و شعراى زيادى را به خود اختصاص داده‌اند . اينان « وجه الاماميه و روسا و المعتمد عليهم فى الديانة » مىباشند . « 3 » شيخ طوسى نيز

--> ( 1 ) . نوبختى ، ص 99 ؛ رازى ، ص 29 . ( 2 ) . رازى ، ص 291 - 292 . ( 3 ) . مفيد ، الفصول المختاره ، ص 261 .