از نوبختى چهارده فرقه را نام برده است . « 1 » در مجموع و با صرف‌نظر از برخى از اختلافات جزئى دربارهء تولد و يا چگونگى تولد امام دوازدهم كه مورد گزارش اين فرقه‌نگاران است مىتوان اين فرقه‌ها را به پنج گروه به ترتيب زير تقسيم كرد : 1 - كسانى كه رحلت امام عسگرى عليه السّلام را باور نداشته و او را به عنوان « مهدى آل محمد عليه السّلام » زنده مىدانستند و به نام « واقفه » ؛ يعنى كسانى كه بر امام عسگرى توقف كردند ، شناخته شدند . 2 - كسانى كه پس از رحلت امام عسگرى عليه السّلام به برادر آن حضرت ، جعفر بن على الهادى ، گرويده و به دليل آن‌كه فرزند امام عسگرى عليه السّلام را نديده بودند ، به امامت جعفر ملقب به كذاب گردن نهادند كه دسته‌اى از آنان وى را جانشين امام يازدهم و دسته‌اى ديگر او را به عنوان امام يازدهم مىشناختند . به اينها « جعفريه » و يا « طاحنيه » نيز گفته شده است . 3 - عده‌اى كه پس از انكار حضرت عسگرى عليه السّلام به امامت اولين فرزند امام هادى عليه السّلام ، محمد ، كه در حيات پدر چشم از جهان فروبسته بود گرويدند . اين باور بعد از رحلت امام هادى عليه السّلام نيز مطرح شد . 4 - شمار ديگرى معتقد بودند همانگونه كه پس از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ديگر پيامبرى نخواهد آمد ، پس از رحلت امام عسگرى عليه السّلام نيز امامى وجود نخواهد داشت . اين دسته را مىتوان واقفيه به معناى لغوى آن ناميد . 5 - دسته ديگر ، اماميه بودند كه اكثريت قريب به اتفاق شيعيان را تشكيل مىدادند و به امامت حضرت مهدى عليه السّلام اعتقاد داشتند . اين جريانى بود كه رهبرى اصولى شيعيان امامى را به عهده گرفت . « 2 » از اين فرقه‌ها ، تنها فرقه‌اى كه مورد

--> ( 1 ) . نك : اشعرى قمى ، ص 102 - 116 ؛ نوبختى ، ص 96 - 112 ؛ مفيد ، الفصول المختاره ، ص 258 - 266 ، رازى ، ص 292 - 294 ، طوسى ، ص 130 - 135 . ( 2 ) . گردآورى و جمع‌بندى اين دسته‌ها را بنگريد : جاسم حسين ، ص 103 - 112 ، الزينه ، ص 293 - 294 .