على آقا نورى
287
خاستگاه تشيع وپيدايش فرقه هاى شيعه در عصر امامان ( فارسى )
دارد . از اينرو به تأثير برخى از سخنان و ويژگىهاى امامان كه حكايت از مراتب بالايى از علم و ايمان آنان داشت و بالطبع براى افراد كمظرفيت قابل درك نبود ، اهتمامى نداشته است . با اينهمه مخالفت و رقابت متقابل برخى از افراد برجسته غالى با حاكمان سياسى و روابط و انتساب اوليه اين افراد به ائمه ترديدى نيست . از طرف ديگر نبايد فراموش كرد كه گاهى حاكمان سياسى آن دوره نيز براى بىفروغ كردن مكتب اهل بيت تلاش مىكردند تا سخنانى به امامان منسوب كنند كه مورد نفرت عمومى بود و مردم را به اهل بيت بدبين مىكرد . « 1 » شايد بتوان با مطالعه هوشمندانه كتاب جامعه در عصر حاضر به گذشته نيز نقبى بزنيم . ج ) برخورد ائمه با غلو و غاليان امامان شيعه نسبت به اين پديده حساسيت ويژهاى داشتند و از زواياى مختلفى به رد و انكار راهورسم و انديشه غلات مىپرداختند . « 2 » از مجموع رواياتى كه به دست ما رسيده مىتوان به دست آورد كه آن بزرگان در نفى پديده غلو نهتنها از راههايى چون معرفى عقايد واقعى مكتب اهل بيت در مقابل غلات و تأكيد به عبوديت و بندگى خدا و التزام عملى بدان و بيان فساد عقايد و توطئههاى غاليان استفاده مىكردند بلكه بگونهاى صريح به اعلام انزجار و حتى برخورد شديد با سركردگان آنها نيز مىپرداختند . جالب اينكه در برخى از روايات به علل پيدايش اين آفت نيز اشاره شده است . ارائه نمونههايى از اين دست روايات مىتوان روشنگر اين موضوع باشد .
--> ( 1 ) . مواردى از آن را بنگريد : جعفريان ، حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ، ص 447 - 449 . ( 2 ) . براى اطلاع تفصيلى از چگونگى برخورد ائمه بنگريد : مجلسى ، ج 25 ، ص 261 - 350 و نيز سامى العزيزى ، الجذور التاريخية و النفسية للغلو و الغلاة ، ص 269 - 313 ، صفرىفروشانى ، غاليان ، ص 151 - 171 .