ب ) انشعابات زيديه در عصر امامان همزمان با اوج‌گيرى مبارزات سياسى زيديه در قرن دوم ، برخى نظريه‌پردازان و متكلمان زيدى ، با تأثيرپذيرى از جو حاكم بر آن دوره به طرح مباحث مختلف كلامى روى آوردند و نظريات آنان سبب پيدايش نخستين دسته‌بندىها در ميان زيديه شد . انشعابات آنان بيش از هرچيز ، به بحث امامت و رهبرى جامعه بازمىگشت زيرا آنان در اصول كلى ، همچون توحيد ، نفى تشبيه و تجسيم ، عدل الهى و نفى جبر ، ديدگاه‌هاى مشابهى ارائه مىكردند و اختلاف چندانى نداشتند . به‌هرحال آنان نيز انشعابات جزئى و اختلافات درون گروهى بىنصيب نماندند كه به‌طور مختصر به معرفى آن مىپردازيم : « 1 » يك . جاروديّه فرقه‌اى از زيديه ، منسوب به ابو الجارود زياد بن منذر ( - 150 ق ) بودند كه از عقايد وى تأثير پذيرفتند . وى از اصحاب امام باقر عليه السّلام و سپس امام صادق عليه السّلام بود ، كه بعد از قيام زيد به اردوى زيديه پيوست و با طرح ديدگاه‌هاى خاص ، در مسأله امامت ، بخشى از زيديه را بر گرد خود جمع كرد . جاروديه معتقد بودند مقام امامت پس از پيامبر به وسيله نص ، به امام على عليه السّلام واگذار شده و به همين دليل خليفه اول و دوم را جهت مخالفت با اين نص ، شديدا تخطئه و به كفر و گمراهى آن دو حكم كردند . از اين‌رو برخى ، آنان را از غلات زيديه شمرده‌اند .

--> ( 1 ) . براى اطلاع از اين دسته‌بندىها نك : ملل و نحل ، ج 1 ، ص 140 - 141 ؛ و يحيى شريف ، معجم الفرق الاسلامية .