على آقا نورى

206

خاستگاه تشيع وپيدايش فرقه هاى شيعه در عصر امامان ( فارسى )

كه به نصّ پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله متعلّق به خاندان آن حضرت به‌طور عام است بدون دليل به شاخه‌اى از نسل حسينى خاندان منحصر كرده‌اند . دوم آن‌كه آنان انتقال امامت را از امامى ديگر براساس نصّ و وصيّت مىدانند درحالىكه در هر دوره و پس از درگذشت هر امام بر سر آن‌كه جانشين منصوص او كيست با يكديگر اختلاف‌نظر شديد پيدا مىكنند . و سوم آن‌كه آنان كسانى را به عنوان امام مىپذيرند كه هرگز به مبارزه با ظلم و ظالمان برنخاسته و درصدد برقرار كردن نظام حقّ و عدالت بر نيامده‌اند درحالىكه به نظر زيديه ، امام كسى است كه مردم را به شورش عليه ستمكاران و استقرار حكومت عدل دعوت كند . او همچنين شيعهء اماميه را به خاطر اعتقاد به امام غائب و ادعّاى علم غيب در حق ائمه خود مورد انتقاد قرار مىدهد . البته ابن قبه امامى نيز به اين انتقادات پاسخ داده و به نقض ديدگاه‌هاى وى پرداخته كه آن انتقادات به همان شكل بر زيديه نيز وارد است . از اين‌رو تلاش مىكند كه با ارائه تئورى قابل دفاع از نظام امامت شيعى به انتقادهاى راين زيدى پاسخ دهد . او در اين اثر مانند آثار ديگر خود بر اعتبار تواتر شيعى نصّ و حجّيت آن در اثبات سلسلهء ائمه به آن صورت كه شيعه معتقد است ، تأكيد مىكند . « 1 » پاسخ اساسىتر به شبهات آنان را مىتوان از سيره و سخنان اهل بيت در مورد پديده زيدىگرى و نگاه آنان به جايگاه امامت جست‌وجو كرد . حقيقت اين است كه امامان شيعه بعد از شهادت امام حسين عليه السّلام از درگيرىهاى مستقيم در ماجراهاى سياسى پرهيز داشتند اما اين بدان معنا نبود كه از وظايف دينى خود به عنوان امامان شيعى عدول كنند . درست است كه آنان به خاطر سياست تقيه و از طرفى با توجه به احساسات فراگير مخالفت شيعيان با خلفا در برهه‌هايى از زمان تحت الشعاع برخى از خاندان افراطى و تندوتيز پيامبر صلّى اللّه عليه و آله

--> ( 1 ) . نك : مدرسى ، مكتب در فرآيند تكامل ، ص 203 - 202 ؛ نامبرده در اين كتاب اثر ابن قبه را به عنوان نقض كتاب الاشهاد ضميمه كتاب خود كرده است .