واقع مىشدند و راه‌ورسم آنان براى عده‌اى از علاقه‌مندان به تشيع كم‌فروغ مىشد . با اين‌همه ، آن بزرگان با سياست مناسبى كه در ترويج مكتب خويش پيش گرفتند توانستند در درازمدت ورق را به نفع مكتب خود برگردانند و گروه‌هاى انشعابى را به حاشيه برانند . تربيت شاگردانى ممتاز در حوزه‌هاى فقه و كلام و حديث توسط هريك از ائمه و نقش اصحاب آنان در انتقال ميراث اهل بيت به ديگران و پيروان ائمه در دوران بعدى موضوعى نيست كه مورد انكار هيچ‌يك از مخالفان تشيع نيز باشد . « 1 » امامان معصوم عليه السّلام در برخورد با تفكر زيديه ، توجه عمده خود را معطوف به فروريختن بنيادهاى فكرى آنان در باب جايگاه امامت نمودند و بيشتر از همه به تبيين جايگاه واقعى آن پرداختند . آن بزرگان اگرچه براى سادات علوى ، به عنوان افرادى شاخص از خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله احترامى خاص قائل بودند ، آنان را از افراد معمولى خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به حساب مىآوردند و هيچ‌گونه جايگاه دينى براى زيد كه مورد احترام خاص آنان نيز بود ، بيان نمىكردند . به عنوان نمونه هنگامى كه سعيد بن منصور يكى از رهبران زيديه از امام باقر عليه السّلام پرسيد : « نظر شما دربارهء نبيذ چيست ؟ زيرا ديده‌ام كه زيد آن را مىنوشد . » ؛ امام پاسخ داد : « باور نمىكنم كه زيد ( نبيذ ) بنوشد ولى حتى اگر او چنين كارى بكند نه پيامبر است و نه وصى پيامبر بلكه تنها فردى معمولى از خاندان محمد صلّى اللّه عليه و آله است كه برخى از اوقات درست عمل مىكند و زمانى هم مرتكب خطا مىشود . » « 2 » در اينجا امام با همه احترامى كه براى زيد قائل بود امامت زيد و مرجعيت دينى او را انكار مىكند . قبلا نيز گذشت كه اين امام هرگز تسليم جوسازىهاى احساسى ديگر علويان نشد . با مطالعه روايات شيعى ، اين مطلب به روشنى به دست مىآيد كه امامان شيعه بر اصل نص در آيين امامت و لزوم برخوردارى امام از دانش شايسته دينى و علم

--> ( 1 ) . تحليل مختصرى از اين مطلب را بنگريد : جعفرى ، ص 275 به بعد . ( 2 ) . كشى ، شماره 420 .