على آقا نورى

116

خاستگاه تشيع وپيدايش فرقه هاى شيعه در عصر امامان ( فارسى )

همان‌گونه كه بنابر گزارش شريف مرتضى و سخن شيخ مفيد ، « هيچ‌يك از فرقه‌هاى مورد ذكر ( فرقه‌هاى پس از شهادت امام حسن عسكرى عليه السّلام ) در سال 373 ه - جز اماميهء اثنىعشريه كه به امامت ابن حسن امام مهدى ( عج ) - كه با اسم رسول خدا ناميده شده - و بر زندگى و بقاى ايشان تا زمان قيام او به شمشير باور و اعتقاد دارند ، وجود خارجى نداشتند . » « 1 » خلاصه اينكه : اصطلاح « اماميه » تا شروع غيبت امام دوازدهم از نشانه‌هاى ويژهء هيچ‌يك از دسته‌هاى شيعى نبوده و غيبت را مىتوان به مثابهء ريشه و خاستگاه اصلى اين عنوان به حساب آورد . البته اين اصطلاح در نوشتارها و محاورهء معاصران نيز هيچ‌گاه براى گروه‌هاى شيعى همانند اسماعيليه و زيديه به كار نمىرود و كاربرد آن ويژهء شيعيان اثناعشرى است كه به عنوان متن و جمهور شيعه به حساب مىآيند . « 2 »

--> ( 1 ) . شيخ مفيد ، الفصول المختاره ، ص 318 ، دربارهء تأثير اعتقاديه دوازده امام و نقش احاديث اين باب در شكل‌گيرى اصطلاح « اثنىعشريه » بنگريد : فصلنامه پژوهش دانشگاه امام صادق عليه السّلام سال اوّل ، شماره دوم ، مقاله « نقد نظريه‌اى در پيدايش شيعه اثنىعشر » نوشته محسن الويرى . نويسنده ، اين مقاله را در نقد مقاله انان كولبرگ با عنوان « از اماميه تا اثنىعشريه » نوشته است و مقاله مذكور نيز در پيوست همين شماره از مجله چاپ شده است . ( 2 ) . فياض ، ص 95 .