بنشين . نشستم . صورت مرا كشيدند و خالى از شباهت نيست . ورق را انداختند و برخاستند . معتضد السلطنه عرض كرد مزين فرمائيد . فرصت نشد . حدس زدم كه به سليقه‌شان نگرفته است . ( ص 93 ) 21 ) آقاى ابراهيم صفائى در جزوهء « انجمن تاريخ » ( ش 7 - خرداد 1351 ) كه طراحى از شكارچى چاپ كرده‌اند . 22 ) طراحى از يك منظره چاپ شده در مجلهء گوهر 2 ( 1353 ) : 550 . اصل نقاشى متعلق به آقاى احمد سهيلى خوانسارى بوده است . ناصر الدين شاه زير طراحى نوشته است : « در سلطنت‌آباد روز سه شنبه 22 ذىحجه ابتداى آثار ذكام دارم مشق شد . . . فردا هم انشاء الله شهر بايد برويم . . . از سفر كلاردشت برگشته‌ايم . سنهء 303 ايت ئيل . 23 ) آقاى سيد محمد على جمالزاده در كتاب هزار پيشه ( تهران ، 1326 ) ضمن چاپ طراحى يك گل از ناصر الدين شاه كه اسكارمان آلمانى آن را به ايشان داده بوده است اشعارى را كه محمد حسين ذكاء الملك فروغى در ستايش هنر نقاشى شاه در 1310 ق سروده است چنين نقل كرده‌اند ( ص 147 ) : كلك شاه خسروان اين پردهء رنگين كشيد * يا كه مانى بهر اثبات نبوت اين كشيد مانى و كارى چنين بشنو سخن باور مكن * كلك شاهنشاه ما اين پردهء رنگين كشيد برخى كلكى كه كمتر نقش و كمتر صنعتش * پرده روى كار نقاشان روم و چين كشيد 24 ) منظره‌اى از يكى از شهرهاى اروپا . زير آن عبارتى به خط ناصر الدين شاه هست ولى متأسفانه در عكس آن‌كه در مجلهء راهنماى كتاب 16 ( 1352 ) : 194 چاپ كرده‌ام خوانا نيست . 25 ) طراحى از صورت يكى از عمله‌جات خلوت يا شاهزادگان . در مجلهء راهنماى كتاب 16 ( 1352 ) : 195 چاپ شده است . 26 ) نقاشى آب رنگ از منظرهء سلام يا يكى از مراسم رسمى . متأسفانه محل چاپ آن به هنگام اين يادداشت‌نويسى فراموش شده است . باشد كه در چاپ ديگر اصلاح شود . - 3 - طراحيهاى دو هوسه و ناصر الدين شاه از مجموعهء منوچهر فرمانفرمائيان ( تصاوير 27 و 28 ) عين مطلبى كه درين‌باره در مجلهء سخن 17 ( 1346 ) : 968 - 972 چاپ شده است نقل مىشود . ميان افسران فرانسوى كه در زمان ناصر الدين شاه براى تعليم سپاهيان به