محمد حسن خان اعتماد السلطنه
833
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
اصل اين هفت قطعه در اختيار آقاى سعيد اعتماد مقدم است كه از راه لطف براى چاپ در اختيارم گذاردند و در مجلهء راهنماى كتاب 14 ( 1350 ) : 137 - 140 و 882 - 886 چاپ شده است . 15 ) طراحى از يك نظامى اسبسوار . اصل اين نقاشى متعلق به آقاى سعيد اعتماد مقدم است و در مجلهء راهنماى كتاب 15 ( 1351 ) : 104 چاپ شده است . 16 ) طراحى از صورت يكى از زنان يا دختران شاه كه در مجلهء راهنماى كتاب 15 ( 1351 ) : 105 به چاپ رسيده است . 17 ) طرح از دو سواركار در حال تيراندازى . 18 ) طراحى از صورت يك رقاصهء فرنگى . ناصر الدين شاه كنار آن نوشته است : « امروز كه روز پنجشنبه 27 است در منزل كندرود نشستهايم كه كندرود مال مستوفى الممالك است . اما نمىدانم ملكش است يا تيولش . اما گويا ملك باشد . هواى امروز هم بسيار خوب است . حالا كه پنج ساعت به غروب مانده است باران مىآيد . پسخانه هم حالا مىگذرد . سرناى هم مىزنند بسيار خوب . فردا هم منزل انشاء الله تعالى آشتيان است . اما بسيار دور است يعنى پنج و پنج و نيم است . اما با هواى گرم مشكل است . انشاء الله گرم نخواهد بود . تا خداوند عالم چه بخواهد . قلمها امروز تراشيده است . اما پسخانه خيلى وقت است يك . . . مىزند . ديگر تغيير نمىدهد . حسنعلى خان حالا رفت . براتهاى ميرزا رحيم مانده است . گفتم برو بياور . رفت بياورد . انشاء الله فردا صبح زود بايد رفت . حالا عبد العلى خان نشسته است پايم را مىمالد . امروز كشيك اين دسته است . » اصل قطعات 15 - 18 متعلق به آقاى سعيد وزيرى است و در راهنماى كتاب 15 ( 1351 ) : 318 - 319 و 322 - 324 چاپ كردهام . 19 ) طراحى از صورت ميرزا سيد كاظم مستوفى ( معروف به ريش ) جد مرتضى مشفق كاظمى . هم ايشان عكس آن را در اختيارم گذاردند و در مجلهء راهنماى كتاب 15 ( 1351 ) : 103 چاپ شد . - 2 - طراحيهاى چاپ شده در نشريههاى ديگر 20 ) حاجى مهديقلى خان هدايت ( مخبر السلطنه ) در كتاب خاطرات و خطرات نوشته است : « دست نقاشى هم داشتند . روزى در مدرس عباس ميرزا كه سپرده به رضا قلى خان بود ، نقشى روى كاغذ مىبرند . رضا قلى خان به نظر محمد شاه مىرساند مورد تحسين مىشود و مايهء كدورت مادر عباس ميرزا . گاهى تفننا صورت اجزاى خلوت را مىكشيدند . روزى در اطاق برليان فرمودند