محمد حسن خان اعتماد السلطنه
832
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
4 ) طراحى از صورت يك ژنرال با عباراتى به زبان فرانسه به خط ناصر الدين شاه . كلمات غالبا غلط است . اصل اين طراحى متعلق به مرحوم دكتر جهانگير قائمقامى بود و در راهنماى كتاب 9 ( 1345 ) : 354 چاپ شده است . 5 ) طراحى از صورت فرخ خان پسر فرخ خان امين الدوله كاشى . اصل آن متعلق به مرحوم عبد الله انتظام بود و در مجلهء راهنماى كتاب 9 ( 1345 ) : 450 و قطعهء خارج از متن ( روبروى صفحهء 394 ) چاپ شده است . ناصر الدين شاه خود زير آن نوشته است : « شبيه فرخ خان است در كند كشيده شد با تعجيل تمام . اما فرخ خان از بس تكان مىخورد نمىگذاشت درست كشيده شود . با قلم آهنى فرنگى هم بسيار مشكل است 91 ايت ئيل . خط فرانسه نيز از ناصر الدين شاه است . 6 ) تصوير خيالى از يك مازندرانى در نسخهء خطى ترجمهء سفرنامهء مازندران نوشتهء ملگونف روسى ( نسخه شمارهء 1059 كتابخانه ملى ) . طراحى رقم ندارد و به قرائن كار ناصر الدين شاه است . در مجلهء راهنماى كتاب 11 ( 1347 ) 472 - 473 چاپ شده است . 7 ) شبيه آقا اسمعيل پيشخدتباشى پدر علينقى حكيم الممالك و آقا رضا اقبال - السلطنه . اصل آن متعلق به آقاى محسن فرزانه است و از راه لطف در اختيارم گذارد و در مجلهء راهنماى كتاب 12 ( 1348 ) : 72 و صفحهء روبرو چاپ شده است . ناصر الدين شاه در كنار آن نوشته است : « شبيه آقا اسمعيل پيشخدمتباشى سلام در روز پنجشنبه 7 شهر جمادى آخر سيچقانئيل وقت عصر و هواى بارانى در يك ربع ساعت كشيده شده 1269 . » 8 ) طراحى صورت عبد العلى خان اديب الملك پسر على خان حاجب الدوله در حال كتاب خواندن ( سه شنبه . . . لوى ئيل ) . 9 ) طراحى خيالى از زنى فرنگى كه كنار طارمى ايستاده . 10 ) دورنماسازى . 11 ) نقاشى صورت يكى از شاهزادگان . نوشتهاى كنار صورت هست كه سائيده شده است . 12 ) طرح نمونه از يك گنجه ( كمد ) با نقش شير براى آنكه نجار آن را بسازد . ناصر الدين شاه كنارش نوشته است : « چوب صندلى رنگآميزى نمىخواهد . اطرافش چوب صندلى رنگ باشد . يك در داشته باشد . آچار فرنگى داشته باشد . » 13 ) مجموعهاى از چند طرح : يك آبادى كوهستانى - مسجد و خانه - صورت زن . 14 ) طراحى از صورت چند نظامى فرنگى . ناصر الدين شاه در كنارش نوشته است : « 5 شهر ذيحجه كشيده شد . خالى مگذاريد ز معشوق برم را * / كز هجر رخش نيست . . . چشم ترم را »