شرح سفرها و گردشهاى ناصر الدين شاه است و اگر كسى بخواهد كتابى يا نوشته‌اى در موضوع سفرهاى آن پادشاه بنويسد بايد روزنامهء خاطرات را هم به دست مطالعه بگيرد . « 12 » اگر سبك و زبان نگارش ناصر الدين شاه را بخواهيم از فصاحت و هنر نويسندگى به دور بدانيم اما بايد همه نوشته‌هاى او را نمونهء روشن ساده‌نويسى دانست . دور از انصاف نخواهد بود اگر بگوئيم كه طرز نگارش سادهء او در نامه‌نويسى ديوانى و همين سفرنامه بتدريج در روش منشيان وقت تأثير مختصرى كرده است . * * * در اين سفرنامه مطالبى كه اطلاعات ما را نسبت به مسائل مهم سياسى و حكومتى گسترش دهد و گرهى از كار تاريخ‌نويسى بگشايد نيست . اما بعضى اشارات در آن آمده است كه از آنها بر مسائل آن زمان واقف مىشويم . بطور مثال در مورد عزل عماد الدوله حاكم كرمانشاه مىخوانيم : « 25 شوال - . . . خلاصه وزير امور خارجه بعد از ناهار به حضور آمد . مبحثى در كار حكومت كرمانشاهان گفتگو شد و چون در ابقاء عماد الدوله به حكومت حرف مىرفت و احتمال داشت با صادرات و اتفاقات اين اوقات پيشرفت نكند محض اطمينان عماد الدوله از كارخانه و ملك خود و متفرق نشدن خانوادهء ايشان قرار دادم بديع الملك ميرزا پسر دوم عماد الدوله كه بسيار جوان عاقل و آرام و كافى است و درين ملك قبول عامه دارد به سمت حكومت در كرمانشاهان بماند . عماد الدوله به طهران بيايد . اين قرارداد امروز بود تا چه مقتضى شود . » ( ص 171 ) « غرهء ذى قعده - . . . مشير الدوله ، مشير لشكر آمدند . قدرى در كارهاى عماد الدوله و اصلاحى كه ميانهء او و رعيت شد عرض كردند و به جميع عرايض رعيت و كسبه رسيده و احقاق حق كرده بودند . » ( ص 175 ) ضمن يادداشتهاى همين‌روز مىنويسد : « . . . بعد به كالسكه نشسته رانديم . در بين راه جمعى كسبهء شهرى به هيئت اجماع ايستاده فرياد مىكردند . معلوم شد عرايض سابق خود را اعاده كرده از عماد الدوله شكايت مىكنند . با اينكه چند روز در اصلاح امر كرمانشاهان و تسويهء فقراتى كه سبب شكايت رعيت بود قرارها داده و رنجها برده بودم اين تجديد عرض و تظلم را فتنه‌جويى و هنگامه‌طلبى

--> ( 12 ) . اهميت مدنى ، اجتماعى و جغرافيائى سفرنامه‌هاى ناصر الدين شاه ، چندتن از دوستان : ( كاووس جهاندارى ، محمد تقى دانش‌پژوه ، عباس زرياب ، عبد الرحمن عمادى ، حافظ فرمانفرمائيان و مرا ) بر آن داشت كه يك دورهء كامل آنها را در يك مجموعهء همشكل به چاپ برسانيم . اين كار با تجديد چاپ لوحى دو سفرنامهء خراسان و سفرنامهء مازندران آغاز شد و ناتمام ماند .