خود ميرزا محمد مهدى در 1213 در تبريز متولد شد و در ابتدا از مستوفيان وليعهد بود . پس از مرگ وليعهد آمد به طهران و از مستوفيان ديوان شد و در خدمت فريدون ميرزاى فرمانفرما بود . وى « تذكرة الشباب » در شرح حال خود تأليف كرده و در 1289 درگذشته است . ( الذريعه ، ج 9 ق 3 ص 825 - مكارم الاثار ج 3 ص 775 ) صدر الافاضل افشار و مقويم « * » ( ص 288 - ص 213 چاپ اول ) ميرزا حبيب الله ارومى قره‌آغاچى كه كتاب انتقادى ديگرش « مصاب » است در مقابل « نصاب » . ( الذريعه ، ج 9 ق 4 ص 1202 ) ملا نوروز على بسطامى ( ص 288 - ص 214 چاپ اول ) پسر محمد باقر بسطامى و پدر حاج ملا صادق معروف به فاضل و متوفى 1309 صاحب امواج البكاء چاپ 1288 ( الذريعه ، ج 2 ص 351 ) و نيز فردوس التواريخ و البداء ( الذريعه ، ج 3 ص 57 ) . وى از كودكى در مشهد بود و از شاگردان حاج ميرزا عسكرى و در احاديث و اخبار بسيار متبحر . بنا به نوشتهء مطلع الشمس ( ج 2 ص 403 ) در 1302 هجرى قمرى هفتاد و پنج ساله بوده است و ازين رو متولد 1227 مىشود نه 1237 كه در الذريعه است . حاج ملا اسمعيل واعظ ( ص 288 - ص 214 چاپ اول ) پسر حاجى على اصغر دولت آبادى و از شاگردان مرحوم حاج ملا هادى ميرزا سبزوارى كه قريب بيست سال در اصفهان به تحصيل و وعظ اشتغال داشت و يك سال در شيراز مقيم بود و از آنجا به مكه و از راه نجد به عراق آمد و مدت سه سال در خدمت

--> ( * ) مقويم طنزى است ( پارودى ) بر تقويم ، يا بقول اعتماد السلطنه مهمل آن . مقارن مشروطيت هم « مقويم » كه شوخى و طنز نسبت به استبداد بود منتشر شد ( 1324 ق . ) و اين مقويم را در سال 1355 ش . بهرام خواجه تجديد چاپ كرد و آن را ساخته و پرداختهء قلم سرهنگ ميرزا رضا خان افشار ملقب به مترجم السلطان دانسته ( مقالهء سيد محمد على جمالزاده ، مجله آينده ، سال هشتم ، 1361 ) . آقاى يحيى ذكاء بمناسبت انتشار چاپ تازهء « مقويم » شرحى در همان مجله ( سال هفتم ص 76 - 77 ) منتشر كرد و مقويم را نوشتهء ميرزا حبيب الله نظام افشار خويش مترجم السلطان دانست .