محمد حسن خان اعتماد السلطنه

771

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

پسرش حاج ميرزا ابو الفضل نيز از علماء معتبر طهران بود و از تأليفات مفيد او كتاب شفاء الصدور است در شرح زيارت عاشورا كه بخصوص از جهت تاريخ بنى اميه بسيار سودمند است . وى به زبان عربى شعر مىگفت و در هشتم صفر 1226 در طهران درگذشت و جنازه‌اش را به نجف بردند . ( ريحانة الادب ، چ 2 ج 5 ص 70 - 73 ) ميرزا ابو الحسن جلوه ( ص 216 - ص 160 چاپ اول ) پسر سيد محمد متخلص به مظهر كه كتاب تاريخ صفويه را براى سر جان ملكم نوشته است . در ذى القعده 1238 در احمد آباد گجرات متولد شد و در جوانى به ايران آمد و در اصفهان به تحصيل پرداخت . بعدا به طهران آمد و در مدرسهء دار الشفا كه اكنون خراب شده است ( در خيابان بوذر جمهرى - مقابل جلوخان مسجد شاه و محل بانك ايران و ژاپن ) اقامت گزيد و چون در تمام عمر مجرد ماند هميشه در آنجا منزل داشت و مدت چهل و يك سال در آن مدرسه به تدريس فلسفه اشتغال داشت و از عايدى موقوفهء خانوادگى زندگى مىكرد . جلوه در طهران جلوه بسيار داشت . رجال و اعيان به دوستى با او افتخار مىكردند . چه هم بسيار دانا بود و هم بسيار شيرين‌سخن و خوش‌بيان و باعزت نفس و بزرگوار و حتى شاه نيز در همان اطاق مدرسه به ملاقات او مىرفت . حواشى بسيار بر اسفار نوشته و كتابى هم مستقلا دربارهء حركت جوهرى تأليف كرده است . ديوان اشعار او نيز چاپ شده است . جلوه در شب جمعه ششم ذيقعده 1314 وفات يافت و در مزار ابن بابويه دفن شد ( رجال ايران تأليف مهدى بامداد ج 1 ص 40 و ريحانة الادب چ 2 ج 1 ص 420 ) مولى محمد ممقانى ( ص 217 - ص 161 چاپ اول ) معروف به حجة الاسلام و از بزرگان علماى تبريز و از اعاظم شاگردان و اصحاب شيخ احمد احسائى و سيد كاظم رشتى كه پس از مراجعت از عتبات در تبريز مسند قضا و فتوى يافت و بعد از سيد كاظم رشتى خود را رئيس شيخيه اعلام نمود و جمعيتى كثير از علماى شيخيهء آذربايجان رياست او را پذيرفتند . وى در مجلس مناظره با سيد على محمد باب حضور داشت و بر همه علماى حاضر جلسه تفوق داشت و به قتل باب فتوى داد . صاحب ترجمه در 1268 درگذشت . پسر او ميرزا محمد تقى نيز از علماى معتبر آذربايجان و از شعراى معروف آنجا است . وى در سال 1248 يا 1247 متولد شد و در بيست و دو سالگى براى تكميل